Campomanes, 1927-2010

Over Florencio Campomanes, die in de nacht van zondag op maandag in Baguio City overleed, vertelt John Nunn een aardige anecdote in zijn boek Secrets of Grandmaster Chess.

Het speelt in 1980 bij het Europese landenkampioenschap in het Zweedse stadje Skara. Dat toernooi is vooral bekend geworden door de overwinning op Karpov van Tony Miles, die met zwart de brutale opening 1. e4 a6 2. d4 b5 speelde.

Toen de Engelse ploeg aankwam, waren er in het hotel te weinig kamers, wat de Engelse captain David Anderton oploste door op goed geluk een aantal sleutels van de balie te graaien en ze aan zijn teamleden uit te delen.

Nunn ging naar zijn kamer en pakte zijn koffer uit, toen opeens Campomanes binnenkwam. „Wat doe je in mijn kamer?” vroeg Campo verbaasd. „Jouw kamer, waarom? Hij is leeg”, zei Nunn.

Campomanes zei: „Ik zal je bewijzen dat het mijn kamer is, kijk maar.” Hij liep naar het bed, trok de matras omhoog en haalde er een dikke bundel bankbiljetten onder vandaan. Nunn was overtuigd.

Campo was toen nog geen president van de FIDE. Dat werd hij twee jaar later, tot grote verbazing van Europa, dat zich als het centrum van de schaakwereld beschouwde en een Filippijn als een vreemde indringer.

De westerlingen hadden Campo onderschat. Zijn verkiezingscampagne had misschien wel eens op bankbiljetten gesteund, maar ook op het goede geheugen voor namen van een raspoliticus.

Campo had in de jaren voordat hij in 1982 in Luzern tot FIDE-president werd gekozen de hele wereld afgereisd en overal wist hij wat de voornamen van de plaatselijke schaakofficials waren, en de namen van hun vrouw en hun kinderen, en ook hoe oud die kinderen waren en op welke universiteiten ze studeerden.

Hij kon campagne voeren en hij kon ook organiseren, maar bij de westerse schaakpers werd hij nooit populair. Zijn stijl van leiderschap was er niet geschikt voor.

„Sommige beslissingen zijn te belangrijk om democratisch genomen te worden”, zei hij eens tegen iemand die hem van ondemocratisch optreden beschuldigde. Transparant financieel beleid en democratisch overleg had hij niet hoog in zijn vaandel, al moet erbij gezegd worden dat hij wat dat betreft nog een heilige was vergeleken met zijn opvolger Kirsan Iljoemzjinov.

De meeste kritiek kreeg hij nadat hij in 1985 de WK-match tussen Karpov en Kasparov vroegtijdig had beëindigd. „Iedereen vroeg me om die match te beëindigen en toen ik het gedaan had maakte iedereen me verwijten”, zei hij in 2005 in een video die nog op YouTube te zien is, en hij kondigde toen een dik boek aan waardoor alles duidelijk zou worden. Dat boek van 800 pagina’s was er al en moest alleen nog ingekort worden, zei hij, maar het kwam nooit.

Campo hield van schaken en hij kon het ook. Hij speelde op vijf olympiades voor het Filippijnse team. De partij hieronder was tegen iemand die het jaar daarna jeugdwereldkampioen zou worden.

Florencio Campomanes - Julio Kaplan, Olympiade Havana 1966

1. c4 Pf6 2. Pc3 c5 3. e4 Pc6 4. g3 g6 5. Lg2 Lg7 6. Pge2 0-0 7. 0-0 d6 8. d3 Tb8 9. h3 a6 10. a4 Pe8 11. Le3 Pd4 12. f4 Sterker lijkt me 12. Tb1 Pc7 13. b4. 12...Pc7 13. Lxd4 cxd4 14. Pd5 Pxd5 15. exd5 b5 16. cxb5 axb5 17. a5 b4 18. Db3 La6 19. Tfc1 Dd7 20. Tc6 Lb5 21. Tc2 Da7 22. Pc1 Geen prettige zet, maar wit moet zijn pion op d3 beschermen. 22...Tfe8 23. Kh2 h6 24. Lf3 Lf6 25. h4 h5 26. Lg2 Zwart staat misschien iets beter, wit wacht af. 26...e5 Het is moeilijk om op een andere manier verder te komen, maar hierna kan Campo ook tot actie overgaan. 27. dxe6 Txe6 28. f5 gxf5 29. Tf2 De7 30. Dd1 Le5 31. Dxh5 Tg6 32. Pe2 Lxd3 33. Pf4 Lxf4 34. Txf4 Tc8 35. a6 Sterk gespeeld. Hij gebruikt zijn vrije a-pion om zwart van de koningsvleugel af te leiden. 35...Da7 36. Dd1 Lxa6 Nu krijgt wit een geweldige aanval. Het beste was waarschijnlijk 36...Le4 37. Lxe4 fxe4 38. Txe4 d3 met tegenkansen.

Zie diagram bovenaan volgende kolom

37. Lf1 d5 38. h5 Tgc6 39. Txf5 Db7 40. Dg4+ Kf8 41. Lxa6 Txa6 42. Taf1 Geen slechte zet, maar de koningsjacht die begint met 42. Txf7+ Kxf7 43. Tf1+ zou snel tot winst voor wit leiden. 42...Tc2+ 43. Kh3 Tac6 44. Tg5 Da6 45. Txf7+ Ook nu is dit torenoffer goed. 45...Kxf7 46. Dd7+ Kf8 47. Dd8+ Kf7 48. Dg8+ Ke7 49. Dh7+ Geholpen door de computer kunnen we nu makkelijk zien dat 49. Tg5+ tot mat leidt. 49...Kd6 50. Tg6+ Ke5 Zwart had zich kunnen redden met 50...Kc5, waarna het ongeveer gelijk staat. 51. Tg5+ Hij laat zwart ontsnappen. Winnend was 51. De7+. 51...Kd6 52. Tg6+ Ke5

Campo krijgt nog een tweede kans. 52...Kc5 was weer de juiste zet geweest. 53. De7+ Nu grijpt hij zijn kans wel. 53...Te6 54. Dg5+ Ke4 55. Dg4+ Kd3 56. Txe6 Da5 57. Dd1+ Kc4 58. Tc6+ Zwart gaf op.