Bij de voorplaat

Een moiré-effect heet dat, wat het plaatje hiernaast laat zien. Het ontstaat als twee regelmatige patronen op elkaar worden geprojecteerd of door elkaar heen worden gezien, dan komen opeens nieuwe regelmatige patronen in beeld. Moiré-effecten doen zich voor als twee stukken vitrage over elkaar hangen. Of als een al gerasterde foto opnieuw wordt gerasterd. Ook op tv is vaak moiré te zien.

De illustratie toont welke nieuwe patronen ontstaan als twee lagen grafeen een beetje schuin over elkaar vallen. Grafeen is extreem zuivere, synthetische koolstof waarvan elk koolstofatoom steeds met drie andere koolstofatomen is verbonden en het samenhangend geheel maar één atoomlaag dik is. De tweedimensionale structuur wordt vaak met kippengaas vergeleken.

Het moiré-patroon is afhankelijk van de hoek waarover de twee lagen ten opzichte van elkaar zijn gedraaid. Het tijdschrift Physical Review B besprak op 24 maart een methode om – omgekeerd – uit het met een speciale microscoop waargenomen patroon juist die hoek af te leiden. [KK]