Anand geeft overwinning uit handen

De wijze lessen van Kasparov bleken niet besteed aan Anand in de tiende partij om het wereldkampioenschap schaken tegen Topalov. De stand is nog steeds gelijk.

Met nog twee partijen te spelen staat het in de match om het wereldkampioenschap schaken in Sofia tussen Viswanathan Anand en Veselin Topalov nog steeds gelijk, 5-5. De partijen van donderdag en gisteren werden beide remise, maar het waren geen voorzichtige en onschuldige schermutselingen, integendeel.

Toen Anand gisteren met zwart aan de tiende partij begon, werd er aan getwijfeld of hij nog de veerkracht had om zich Topalov van het lijf te houden. De dag daarvoor waren hem verschrikkelijke dingen overkomen. Toen had hij wit en hij kwam met een nieuwe opening, het Nimzo-Indisch. Het Catalaans, dat hij al vier keer had gespeeld, was kennelijk uitgemolken.

Garry Kasparov, die zich uit het serieuze wedstrijdspel heeft teruggetrokken, maar alles nog steeds aandachtig volgt, had al dagen eerder gezegd dat Anand andere openingen moest kiezen, zowel met wit als met zwart. Als geen ander heeft Kasparov een scherp gevoel voor de houdbaarheidsdatum van bepaalde openingen in een tweekamp op hoog niveau.

Anand volgde dus in die negende partij de wijze lessen van de ‘sterkste schaker van de planeet’, zoals Kasparov zichzelf vroeger graag noemde, en hij kreeg er groot voordeel mee. Al kort na de dertigste zet stond hij gewonnen, maar daarna liet hij de ene na de andere kans lopen om de beslissende klap uit te delen.

Topalov was ook niet op zijn best, want iedere keer als hij de kans had gekregen om weer overeind te krabbelen liet hij zich opnieuw in een hoek slaan, totdat Anand tenslotte ook zijn laatste winstkans miste, waardoor het na 83 zetten remise door eeuwig schaak werd.

„Ik heb het ergens verknoeid”, zei Anand op de persconferentie. Dat was een kras understatement. Hij had het wel vijf keer verknoeid. Topalov kon breed lachen en deed dat ook. Hij zei: „Het was een heel moeilijke partij. Ik ben het met Anand eens dat hij een paar keer de winst gemist heeft. Maar we moeten ons geluk zelf maken in het schaken.''

Gisteren wisselde Anand in de tiende partij ook met zwart van opening. Niet meer de saaie en volledig defensieve Slavische Muur, maar terug naar het kwieke Grünfeld-Indisch. Het was de opening waarmee hij in de eerste matchpartij een hardhandige nederlaag had geleden.

Nu ging het beter, Anand leek met vaste hand te koersen naar gelijkspel. Misschien was het toch niet zo makkelijk als het leek. In ieder geval kreeg Topalov een duidelijk voordeel in het eindspel: hij had twee lopers, Anand een loper en een paard.

Dat betekende dat Anand een lange marteling te wachten stond, die tientallen zetten kon duren. Topalov zelf zou bij het martelen geen enkel risico lopen. In de twee partijen daarvoor had Anand na ongeveer vijf uur spelen schipbreuk geleden, duidelijk door vermoeidheid. Zou het nu weer zo gaan?

Voor de match zei Topalov zelfverzekerd dat zijn voordeel „min vijf” was. Hij bedoelde dat hij vijfendertig jaar oud is en Anand veertig jaar. Een paar dagen geleden peperde de Engelse grootmeester Nigel Short het nog wat scherper in: „Anand is een man van middelbare leeftijd met overgewicht. Topalov heeft een fitnesszaaltje in zijn huis in Spanje en is in perfecte conditie.”

De vrees van de fans van Anand dat hij ook deze keer in het vijfde of zesde uur zou bezwijken, werd niet bewaarheid. Anand sloeg alert alle aanvalspogingen van Topalov af en na zestig zetten werd het remise.

Vandaag is er een vrije dag. Morgen wordt de elfde partij gespeeld, dan is er weer een vrije dag om de spelers nog eens diep adem te laten halen voor de eindsprint, en de laatste partij wordt op dinsdag gespeeld. Als het dan nog gelijk staat is er donderdag een tiebreak van snelle partijen.