Paris nous appartient

Paris nous appartient

Regie: Jacques Rivette. Met: Betty Schneider, Giani Esposito, Françoise Prévost.€ 10,99 dvd film **

Jacques Rivette is het lelijke eendje van de Nouvelle Vague. Nooit benaderde hij het succes van zijn vrienden uit kringen van Cahiers du Cinéma: Truffaut, Godard, Chabrol, Rohmer. Door hun succes kon zijn debuut Paris nous appartient (Parijs behoort ons toe) in 1961 wel uitkomen. Het publiek zag er niets in.

Het is ook een slechte film. Net als zijn kameraden stoeit Rivette met de conventies van Amerikaanse B-films: hier de paranoïde thriller. De Spaanse muzikant Juan heeft zelfmoord gepleegd, of is hij soms gezelfmoord? De koortsachtige, linkse Amerikaan Philip Kaufman denkt aan een duistere samenzwering: toneelschrijver Gérard is volgende op de lijst. Studente Anne gaat op onderzoek. Wat is de rol van femme fatale Terry? En de duistere Des Georges?

Maar Rivette biedt geen verhaal, eerder een betoog. Op soirees zitten Parijse intellectuelen pijp rokend nare dingen tegen elkaar te zeggen. Ga toch dansen, denk je. De liefde? „Hou je van mij”, vraagt Gérard. „Zoals Goethe zei...”, begint Anne haar antwoord. Ga toch kussen! En geen wonder dat de acteurs zo vlak spelen: Rivette legt ze onmogelijke boekteksten in de mond. Plotwendingen verduidelijkt hij liefst met cerebrale monologen. („Het kwaad is diffuus en kent vele gezichten.”)

Wil je een sfeer van paranoia oproepen – en dat wilde Rivette – dan moet er ook iets meer gebeuren dan langs de Seine wandelen en ruzie maken op terrassen. Het idee van een complot tegen deze inerte café-intellectuelen is komisch; dat ze een pistool trekken al helemaal. Paris nous appartient bevredigt, maar alleen als onbedoelde parodie op de pompeuze trekjes van de Nouvelle Vague.

Coen van Zwol