Kwetsen langs de lijn

Feyenoord gaat „in gesprek”. ADO Den Haag en AZ organiseren „een cursus”, want de voetbalclubs willen af van de supportersspreekkoren op basis van het woord ‘kanker’. Als hun aanhang zich bewust zou zijn van de pijn die dat patiënten en hun familieleden berokkent, is het zo afgelopen, dat is het idee. En dus levert KWF Kankerbestrijding welwillende patiënten voor educatieve gesprekken met de gangmakers van de spreekkoren.

Zijn die genegen zo’n gesprek aan te gaan, dan wordt hun stadionverbod omgezet in een voorwaardelijke maatregel. Even doorbijten… klaar, daar komt de schreeuwer makkelijk vanaf. Dat zien de clubs anders. „We willen de supporters bewust maken van wat ze aanrichten; een soort opvoeding”, legt een beleidsmedewerker van Vitesse uit.

Maar die supporters weten precies wat ze aanrichten – hun bedoeling is de fans van de tegenpartij diep te beledigen en de spelers uit hun evenwicht te brengen. Zij zullen heus onder de indruk zijn van een ontmoeting met iemand die lijdt aan de dodelijke ziekte die zij verbaal exploiteren. Eenmaal terug op de tribune beseffen ze eens te meer hoe geschikt het woord ‘kanker’ is om maximaal te choqueren. Anders, zullen ze denken, werden er geen cursussen met kankerlijers aan gewijd waarmee je zelfs je stadionverbod weg kunt werken.

De schelders kunnen weerzinwekkend trefzeker zijn. Voetballer Demy de Zeeuw „kankerjood” toe scanderen wetende dat zijn moeder aan kanker lijdt, is verschrikkelijk, net als coach Louis van Gaal willen treffen via zijn doodzieke vrouw door „Van Gaal heeft een kankerwijf” te zingen.

Maar toch is het minder overzichtelijk dan het lijkt. ‘Kanker’ is een algemeen scheldwoord geworden, zoals vroeger ‘tering’. Wie wil schelden wil intimideren, en ‘kanker’ ontwikkelde zich tot een veelgebruikt steekwoord. Het laat zich lekker combineren. Acties ertegen, zoals ook op de Hyvespagina ‘Stop met kanker schelden’, lijken op de campagnes van de Bond tegen het vloeken. Sympathiek, maar juist de mensen voor wie ze bedoeld zijn, zien het probleem niet. „Ook al krijg ik later kanker, dan nog zal ik ermee schelden”, luidt een post op forum.fok.nl.

Wat het voetbal wel kan verlossen van afzichtelijke spreekkoren, zijn strikt gehandhaafde stadionverboden voor de aanstichters en het staken van de wedstrijd als de spreekkoren uit de hand lopen. Ook het dreigement van de KNVB om de volgende Feyenoord-Ajax geheel zonder publiek te laten spelen als toeschouwers vanavond, tijdens de tweede bekerfinale, kwetsende teksten scanderen, kan doel treffen.

Supporterscursussen zijn wellicht effectief voor een enkeling, maar ze volgen vooral een parcours zonder einde. Naast kankerpatiënten worden er inmiddels ook al mensen „met een Joodse achtergrond” in de arm genomen. Wie volgt? De praatgroep van hoorndragers, als er weer eens een moeder of echtgenote voor hoer wordt uitgemaakt? En mocht het ouderwetse ‘hi ha hondelul’ weerklinken, komt er dan een indringend gesprek met de kynologenvereniging?