Kunstgras, maar dan zonder de schaafwonden

Een Nederlands bedrijf zorgt voor een primeur op het WK voetbal: kunstgrasvezels in een natuurlijke mat.

Het bedrijf is nu al bezig met het WK van 2014.

Ze zullen er waarschijnlijk weinig van merken, maar de internationals van onder meer Italië, Argentinië en Ivoorkust voetballen tijdens het komende wereldkampioenschap voor het eerst in de historie van het megatoernooi op kunstgras. Het Nederlandse bedrijf Desso bewerkt momenteel de velden van de stadions in Nelspruit (Mbombela) en Polokwane (Peter Mokaba) met kunstsprieten.

Bij het zogenoemde Grassmastersysteem worden door een machine om de twee centimeter, twintig centimeter diep in de grond, in totaal ongeveer twintig miljoen vezels in een natuurgrasmat geïnjecteerd. De helft van de clubs in de Engelse Premier League – waaronder Arsenal – én Real Madrid in Spanje beschikken ook over een dergelijk veld, dat na de bewerking voor 97 procent uit natuurlijk gras bestaat en 3 procent uit kunstgras.

In zijn kantoor in Den Haag legt CEO Stef Kranendijk uit wat de voordelen zijn van Grassmaster. „De wortels van natuurgras wentelen zich diep om het kunstgras heen, waardoor de velden vele malen sterker worden. Bij slidings ondergaan ze minder schade. Bovendien herstelt de mat sneller. Het kunstgras steekt maar een klein stukje boven de grond uit. Dat zie je pas terug op een afgetrapt trainingsveld.”

Er zitten nog wel enkele haken en ogen aan dit procedé. De kostprijs van een met kunstvezels geïnjecteerd veld kan variëren van 3,5 ton tot 1 miljoen euro, afhankelijk van zaken als drainage en veldverwarming. Voor stadions die evenementen organiseren en daarvoor de grasmat verwijderen, wordt het plaatje te kostbaar. Vorig jaar ontstond in de Engelse media een polemiek over het gras van Wembley. Naar aanleiding van de bekerfinale sprak Arsène Wenger, manager van Arsenal, schande van de kwaliteit van het speelveld. Hij begreep niet dat in een stadion, dat 870 miljoen euro heeft gekost, de grasmat er net zo uitziet als twintig, dertig jaar geleden. Wenger brak een lans voor Grassmaster dat tevens in het Arsenal Stadion wordt gebruikt. „Want op het huidige veld gaat ook het Engels elftal slechter spelen.” Maar Wembley had een popconcert van AC/DC op de agenda staan en een rallycross. Het injecteren van kunstgras is dan geen optie. De meeste Premier-Leagueclubs benutten hun stadions echter alleen voor voetbalwedstrijden en kunnen dus zonder hoge kosten wel gebruik maken van het procedé.

De Nederlandse fabrikant injecteert liever een kaal veld voordat het wordt ingezaaid. Daarnaast zijn niet alle natuurgrassoorten geschikt. Dat is een van de redenen waarom het bedrijf het Ellis Park stadion in Johannesburg, ondanks een officiële opdracht, niet meer gaat bewerken. Kranendijk: „Het onafhankelijke instituut dat de wereldvoetbalbond FIFA adviseert over de WK-velden in Zuid-Afrika heeft de grasmatten van deze accommodatie en die van Durban [waar Nederland tegen Japan speelt] niet goedgekeurd. De FIFA heeft over die stadions tegen ons gezegd: ‘do it’. In het Ellis Park ligt echter een mat van kikuyugras. Dat is met een brede spriet en korte wortels. Zit dus snel los. Voor dit type gras hebben wij meer tijd nodig om de gewenste kwaliteit te realiseren. Daarnaast moeten er nieuwe machines worden ingevlogen. Dat kost 180.000 euro. De organisatie is door zijn budget heen. Dat ging op in de bouw van de stadions. Helaas geeft men bij dit soort evenementen vaak te weinig prioriteit aan het gras. Voor Soccer City [waar Nederland tegen Denemarken speelt] werden we gevraagd alleen de doelgebieden te doen. Dat hebben we geweigerd. Dan krijg je een te groot verschil in kwaliteit en bespeelbaarheid.”

Om dit soort problemen te voorkomen is het bedrijf nu al bezig met het WK van 2014 in Brazilië. „Het is beter kunstgras een jaar van tevoren te injecteren. Zo hebben de wortels meer tijd om zich met het kunstgras te verstrengelen.” Volgens Kranendijk refereert de FIFA aan het biljartlaken van het Arsenal Stadion als de beste mat ter wereld. Het systeem van Grassmaster zou het betere alternatief kunnen zijn voor kunstgras, maar ook dat wordt straks verder geperfectioneerd. En dit is nodig, want Heracles heeft bijvoorbeeld al drie keer zijn mat (van kunstgrasproducent Ten Cate) moeten vernieuwen.

Kranendijk, die met zijn bedrijf Europees marktleider in kunstgrasvelden is, ziet in kunstgras nog genoeg groeimogelijkheden. „Agglomeraties kampen altijd met ruimtegebrek. Dan is het goed om over een veld te beschikken dat je onbeperkt per dag kan bespelen. De onderhoudskosten zijn ook lager dan bijvoorbeeld van natuurgras. Steeds meer kinderen groeien op met kunstgras – en weten straks niet beter.”