Erdogan lijdt nederlaag in parlement

De Turkse regeringspartij van premier Erdogan heeft gisteren een belangrijke nederlaag geleden in het debat over grondwetswijzigingen.

De grondwetswijzigingen moeten het land klaarstomen voor toetreding tot de Europese Unie.

De regerende AK-partij kwam drie stemmen tekort voor goedkeuring van een amendement dat het lastiger had moeten maken om politieke partijen te verbieden. Met dat verlies blijft ook de regeringspartij zelf kwetsbaar voor sluiting. In elk geval heeft het pakket grondwetswijzigingen dat is voorgelegd aan het parlement danig aan kracht ingeboet.

Erdogan haastte zich gisteren te beloven dat zijn partij zal blijven knokken voor de 29 andere grondwetswijzigingen die voorliggen. „Wij gaan voort op dit pad. Terugtrekken van de grondwetswijzigingen staat niet op onze agenda”, zei hij nadat het amendement was verworpen.

Met behulp van het bestaande artikel in de grondwet werden in de afgelopen decennia liefst twintig politieke partijen verboden met het argument dat ze in strijd zouden handelen met de seculiere grondwet. Twee jaar geleden ontsnapte de AK zelf ternauwernood aan een verbod omdat de in de islam gewortelde partij had voorgesteld hoofddoeken toe te laten op universiteiten en in andere overheidsinstellingen.

Opvallend is dat behalve de nationalistische oppositie ook twaalf leden van de AK zich verzetten tegen aanpassing van het omstreden grondwetsartikel op grond waarvan de hoofdaanklager nu het hof kan verzoeken om sluiting van een partij. Sommige AK-leden willen de mogelijkheid openhouden om Koerdische partijen te verbieden, zoals in december nog gebeurde.

Een grondwetswijziging moet 367 stemmen in het 550 zetels tellende parlement krijgen om wet te kunnen worden. Als een wijziging in twee rondes een meerderheid van 330 stemmen krijgt, kan het per referendum worden voorgelegd aan de kiezer. Het bewuste amendement kreeg 327 stemmen.

De grondwet stamt nog uit het begin van de jaren tachtig, toen generaals het land bestuurden. Daarin zijn veel individuele vrijheden ondergeschikt gemaakt aan het voortbestaan van de seculiere republiek. Aanpassing van de grondwet is een van de voorwaarden voor toetreding tot de Europese Unie. Andere grondwetswijzigingen die nu aan de orde zijn, moeten het mogelijk maken officieren te laten vervolgen door civiele rechtbanken en veranderen de benoemingsprocedure van rechters en aanklagers.