Coach neemt het zichzelf niet kwalijk

Fred Rutten (47) was met PSV lang dé titelfavoriet, maar het vertrek van enkele spelers verstoorde zijn proces.

PSV heeft dit seizoen geen prijs gewonnen. Dat doet pijn.

Als Fred Rutten de vraag wordt voorgelegd of hij zichzelf dit seizoen iets kwalijk neemt, denkt de coach van PSV een paar tellen na. De 47-jarige oud-voetballer gaat even verzitten en antwoordt dan: „Het klinkt misschien arrogant, maar ik neem mezelf niets kwalijk. Ik heb een bepaalde visie op voetbal en ik zal altijd volgens die lijn blijven werken. Natuurlijk zal ik links en rechts wat dingen bijstellen. We gaan bij PSV dan ook gewoon door op de weg die we vorig jaar zijn ingeslagen.”

Rutten begon in de zomer als hoofdtrainer van de Eindhovense club met als voornaamste doel om na een aantal turbulente seizoenen eerst de rust terug te brengen. Na een goede eerste helft van het seizoen waarin de ploeg uitgroeide tot titelfavoriet, eindigde PSV zondag teleurstellend als derde. Geen geslaagd eerste jaar. „Nee, niet wat de resultaten betreft, want we hebben niets gewonnen”, stelt hij op trainingscomplex De Herdgang. „We hebben de negatieve sfeer om weten te zetten in iets positiefs. Ik heb eerst duidelijk gemaakt dat de communicatie naar buiten toe helder moest zijn. In het verleden staken verschillende mensen nog wel eens hun hoofd uit het raam. Soms riepen ze dan zinnige dingen, maar soms ook niet. Er kan maar één spreekbuis van de club zijn ten aanzien van het voetbal en dat ben ik. Daardoor keerde de rust terug. De ploeg heeft een stap gemaakt door zich een andere speelwijze eigen te maken. Die ontwikkeling is goed geweest. Maar we hebben geen prijzen. Dat is frustrerend en dat doet pijn. Zoveel punten halen en dan met lege handen staan. ‘Hoe is het in hemelsnaam mogelijk’, denk ik nog steeds.”

Rutten heeft voor zichzelf al wel een aantal zaken op een rijtje gezet. De coach noemt zijn aanstelling bij PSV zelf het liefst „het begin van een proces”. „Ik denk altijd in processen. Je begint ergens en gaat onderweg naar een doel. Het afgelopen seizoen zijn er een aantal zaken gebeurd. In hoeverre dat van invloed is geweest op het functioneren van de ploeg is moeilijk concreet aan te geven. Wat wel een feit is, is dat PSV tijdens het seizoen afscheid nam van de directie. En dat we met Jonathan Reis en Danko Lazovic halverwege de rit twee spelers zijn kwijtgeraakt.”

Zowel Reis als Lazovic stond vorig jaar op de nominatie om te vertrekken uit Eindhoven. De Braziliaan en Serviër werden gezien als enfants terribles. Rutten besloot het tweetal toch een kans te geven. „In de voorbereiding op het seizoen zag ik Reis een doelpunt maken waar de klasse van afdroop. ‘Wat is dit’, zei ik tegen mijn assistent Erik ten Hag. Vanaf dat moment zijn we met hem aan de slag gegaan. Reis heeft in mijn ogen echt het talent van een topspeler. Op weg daar naartoe moet je hem begeleiden. Dat ging de eerste maanden heel goed. En in november was er een moment dat hij een paar dagen naar Brazilië ging. We lieten hem even los. Hij kwam met een uitstekende instelling terug. ‘Nu is het zover’, dacht ik. Maar in de winterstop ging het mis. Reis zou zijn vrouw en kind op gaan halen. Hij kwam te laat terug. Ik zag direct in zijn ogen dat het niet goed ging. Deskundigen gaven hem het advies in een drugskliniek af te kicken. Dat wilde hij niet. Toen hield het op. Dat heeft me vooral als mens pijn gedaan. Reis is een heerlijke gozer met veel humor. Als we deze week met PSV in Brazilië zijn, ga ik hem proberen op te zoeken. Ik wil hem in de ogen kijken, want ik weet zeker dat het hem ook veel pijn heeft gedaan.”

Rutten werd eind februari, een maand na het sluiten van de transferwindow, onaangenaam verrast door een bod van Zenit Sint Petersburg op Lazovic. De Servische international had onder Rutten als rechteraanvaller een vaste plek in het basiselftal. „Ik heb verschillende gesprekken met hem gehad. Soms hebben we uren achtereen gesproken. In de beeldvorming was het idee ontstaan dat Lazovic een vervelende man was, maar dat is helemaal niet zo. Hij is juist zeer warmbloedig. Lazovic wilde ook de toekomst van zijn familie veiligstellen. Dat gevoel zat diep. Ik kon hem niet tegenhouden. Het leverde een aardig bedragje (vijf miljoen euro, red.) op, maar we konden niemand terughalen van zijn kaliber. Misschien heeft dat ons wel de titel gekost, ja.”

Het vertrek van Lazovic zorgde volgens Rutten voor wat hij „een gebrek aan competitie in de kleedkamer” noemt. „Je zit met de selectie midden in een proces en dan wordt opeens de samenstelling veranderd. Iedereen in de selectie heeft concurrentie nodig, ook de spitsen.”

Rutten heeft de afgelopen weken langzaam afscheid genomen van zijn eerste seizoen en richt zich op de toekomst. Positivisme, dat heeft hij van zijn leermeester Guus Hiddink geleerd. „Hiddink heeft het tot een kunst verheven om een bepaalde leeftijd (63 jaar, red.) te hebben en toch veertig te zijn. Veel mensen die ouder worden hebben een bepaalde zuurgraad. Hiddink slaagt erin die van zich weg te duwen en blijft midden in het leven staan. Prachtig om te zien. Dat past wel bij mijn visie: altijd ageren.”