Luchtvaartfusie goed voor sector

De voorgenomen fusie van Continental en United kan de pleitbezorgers van de rechten van de consument zorgen baren, omdat de ticketprijzen dan omhoog zouden kunnen gaan. Maar de huidige situatie, waarbij vrijwel alle voordelen toevallen aan de passagiers en niet aan de aandeelhouders van de luchtvaartmaatschappijen, is op de langere termijn geen goed kapitalistisch concept.

Verwijzend naar het probleem om duurzaam geld te verdienen in de luchtvaartsector, heeft superbelegger Warren Buffett gezegd: „Als er een vooruitziende kapitalist aanwezig zou zijn geweest bij de eerste proefvlucht vanaf Kitty Hawk, had hij latere kapitalisten een grote dienst bewezen door Orville Wright neer te schieten.” Dat zou de moderne reismogelijkheden weliswaar ernstig hebben beperkt, maar veel beleggers hebben behoed voor verliezen.

Als het om het beleggen in aandelen gaat, doet de luchtvaart er nauwelijks nog toe. De vijf grootste Amerikaanse maatschappijen hebben een gezamenlijke marktwaarde van krap 20 miljard dollar – ruwweg hetzelfde als koffieshopketen Starbucks. Dat komt doordat het grootste deel van de winstgevendheid verloren is gegaan als gevolg van de deregulering, waarvan de consument maximaal heeft geprofiteerd. Naast de introductie van nieuwe maatschappijen en nieuwe routes zijn de tarieven in reële termen scherp gedaald sinds de ondertekening door president Carter van de dereguleringswet in 1978.

Fusieonderhandelingen zijn één gevolg van de pogingen van kapitalisten om een deel van de luchtvaarteconomie weer naar zich toe te trekken. Het laten fuseren van Continental en United zou bijvoorbeeld 1,7 miljard dollar aan jaarlijkse synergievoordelen kunnen opleveren, als de twee luchtvaartmaatschappijen 6 procent van hun operationele kosten kunnen elimineren, overeenkomstig de huidige inschatting door Delta van de winst die zou kunnen voortvloeien uit de overname van Northwest Airlines in 2008.

Dat zou neerkomen op een waarde van wellicht 11 miljard dollar voor de aandeelhouders van Continental en United, twee maal de gezamenlijke marktwaarde van de twee maatschappijen vorige week donderdag. Dit zou uiteraard niet uitsluitend de aandeelhouders ten goede komen, want de concurrentiedruk zorgt ervoor dat ook de passagiers hiervan zullen profiteren.

Maar er zou tenminste een beetje ruimte zijn voor het management van de luchtvaartmaatschappijen om wat geld voor de aandeelhouders te verdienen, terwijl ze ook tegemoet zouden kunnen komen aan de wens van hun klanten om zo goedkoop mogelijk te vliegen. En als de luchtvaartmaatschappijen iets meer geld kunnen verdienen, of zelfs de tarieven iets zouden kunnen laten stijgen, moeten de passagiers niet al te hard klagen. Zonder degelijk rendement zullen de kapitalisten niet snel de investeringen doen om de luchtvaart veilig en modern te houden.

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen:www.breakingviews.com