Geef de kiezer eens van katoen

In een land waar een kerkvrijwilligster als Susan Boyle popster kan worden moet je je niet lelijk uitlaten over mensen die uit dezelfde klei getrokken zijn.

Die les heeft de Britse premier Gordon Brown inmiddels wel geleerd na zijn aanvaring vorige week met oerburger Gillian Duffy. Notabene iemand die er net dertig jaar vrijwilligerswerk op heeft zitten.

Waar Gordon de amateurzangeres prees met de woorden “really, really nice person”, daar kreeg de mokkende vragensteller de wind van voren. “She’s just this sort of bigoted woman who said she used to be a Labour voter. Ridiculous”, foeterde Brown in een microfoon die uit had moeten staan.

Wrokkig

Bigot is een karaktercocktail van koppig, vooringenomen, intolerant en irrationeel. Sommige woordenboeken vertalen het als kwezel, zemelaar of zeurkous. In overheidsland een gevreesde groep. In 2006 waarschuwde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid voor de aanwas van “wrokkige ontevredenen”. Mensen die anno 2010 luisteren naar de namen Henk en Ingrid en gemakkelijk te paaien zijn door populisten. Een serieuze bedreiging voor de gevestigde orde in een democratie.

Bigotry is ook besmettelijk. Dat doceerde publicist Fred Feddes dit weekend in NRC Handelsblad. Hij heeft het over “ongeneeslijk ontevredenen”. De vijf procent die het in restaurants, hotels en campings nooit naar de zin gemaakt kan worden. Altijd is de soep te koud of te heet. Een verkeerde aanpak is desastreus: als hun geklaag gehoor vindt bij anderen wordt de sfeer net zo grimmig als de gemoedstoestand van de brullende bigot. Negeren die frustraten, luidde het advies van Feddes.

Staatsverlater

Is Duffy wel een echte bigot? Daarover zijn de meningen verdeeld, zo blijkt uit een discussie op het Britse blog Talkingbollocks.net. Internetreageerder Joe vindt in ieder geval van wel. “She asked a stupid rhetorical question, over a complex issue.” Jones spreekt dat tegen. “We have no evidence that she is. In fact, when Brown waffled at her, she did not restate or follow up her criticism. Hardly the actions of an obstinate person.”

Of ze een bigot is doet er eigenlijk ook niet meer toe. Het kwaad is geschied. Getuige de Britse tabloids is er sprake van een Bigotry-epidemie. Analisten voorspellen dat de kans op een verkiezingsoverwinning nu verkeken is. En Duffy zelf? Die heeft besloten nu helemaal niet meer te stemmen. Een staatsverlater dus. Erger kan niet.

Authentiek

Wat vinden de spindoctors ervan? The Guardian vroeg het ze via Twitter. De meesten vinden dat Brown niet zo door het stof had moeten gaan. “Today authenticity rules, and that was authentic”, zegt Rick Burnes. Paul Wooding adviseert Brown er nog een schep bovenop te doen. Duffy voor racist uitmaken, ze klaagde immers over immigranten uit Oost-Europa. Sarah Harries benadrukt dat het excuus voor de belediging verstandig was, maar dat Brown er wel bij had moeten vermelden dat daarachter zijn mening schuilt. “It was a personal comment, you can’t like everyone you meet.”

En wat vindt u ervan? Is de kiezer van katoen geven niet een goede remedie tegen het verwijt dat politici eens in de vier jaar komen bedelen om een stem? Zou een PvdA-sympathisant er niet van smullen als Job Cohen een risicobeleggend krijtstreeppak onder uit de zak geeft? En omgekeerd: als Mark Rutte zegt dat de stem van die linkse hobbyist in dat ene buurthuis hem gestolen kan worden? Kortom; moet de aanval op de achterban geopend worden?