Extremisten verjagen piraten

Militanten hebben piraten verjaagd. Onduidelijk is of ze een morele kruistocht voeren, of juist een aandeel in de handel willen.

Moslimfundamentalistische militiestrijders hebben gisteren het belangrijke Somalische havenstadje Haradheere ingenomen van waaruit piraten opereren. De strijders van Hizbul Islam zeggen een einde te willen maken aan de piraterij, maar volgens de piraten zoeken de militanten een aandeel in de bloeiende handel in schepen.

De handel in gekaapte schepen levert de Somalische piraten jaarlijks meer dan honderd miljoen dollar op. De gemiddelde vraagprijs voor een gekaapt schip ligt tussen de twee en drie miljoen dollar. Volgens het Internationaal Maritiem Bureau voerden Somalische piraten vorig jaar 217 aanvallen uit. Meer dan driehonderd gijzelaars zijn nog in handen van de piraten. Bij de inname van Haradheere lagen er drie gekaapte schepen voor de kust.

Er zijn nooit harde bewijzen gevonden voor banden tussen piraten en fundamentalisten. De profiteurs van de piraterij zijn Somalische zakenlui en hun handlangers in Kenia, het Midden-Oosten en mogelijk zelfs in Europa. De fundamentalistische milities Al-Shabaab en Hizbul Islam krijgen geld van religieuze sympathisanten in het Midden-Oosten en ze hebben aanhang onder Somalische jongeren in Europa en Amerika.

Somalische fundamentalisten hebben al eerder geprobeerd de piratennesten langs de lange kustlijn uit te roeien. Gedurende hun korte machtsperiode in 2006 bestreden ze de piraterij. Hun eerste motief is vermoedelijk niet zozeer de piraterij zelf alswel de decadente levensstijl die de piraten en hun families er op na zijn gaan houden. Voor de puriteinse religieuze strijders is drank, de luxe auto’s, de tv’s en zelfs sinds kort de hoeren in de piratennesten een doorn in het oog. De piraten van Haradheere gingen er gisteren in een stoet van luxe auto’s vandoor. Velen weken met hun dure spullen uit naar een ander piratennest bij het stadje Hobyo. In de door de milities gecontroleerde gebieden mag geen tv worden gekeken en er mag niet worden gedanst.

Maar het blijft onzeker of de militiestrijders een morele kruistocht zijn begonnen of dat ze een aandeel in de lucratieve handel willen. Een woordvoerder van Hizbul Islam ontkende gisteren een aandeel in de piraterij te willen. Maar een piraat zei: „De milities kwamen onze stad binnen, ze willen ons eruit gooien en vervangen door hun eigen piraten. Sommige van hun handlangers kwamen twee dagen geleden ons vragen om voor hen te werken. Toen we weigerden, veroverden ze de stad.”

Hizbul Islam en Al-Shabaab werken in sommige delen van Somalië samen, in andere zijn ze concurrenten en nemen ze stadjes van elkaar in. Al-Shabaab nam vorig najaar, tegen de afspraken met Hizbul Islam in, de zuidelijke stad Kismayo over en int nu de lucratieve inkomsten uit de (illegale) handel in de haven. Als compensatie voor het verlies van Kismayo wil Hizbul Islam mogelijk zelf enkele havensteden controleren. De verovering van Haradheere zou onderdeel kunnen uitmaken van deze strategie.

Wanneer de fundamentalisten een einde aan de piraterij weten te maken, zouden zij slagen waar de Somalische regering en de internationale gemeenschap voorlopig het antwoord schuldig moeten blijven. De zwakke Somalische regering heeft nooit iets tegen de zeeroverij kunnen doen. De voor de kust varende westerse en Aziatische marineschepen zouden zo een handje worden geholpen door de fundamentalistische milities, hoewel de westerse landen de Somalische regering steunt die de milities wil verslaan. Westerse landen financieren en trainen Somalische regeringssoldaten voor een verwacht offensief tegen Al-Shabaab en Hizbul Islam.

Beide milities controleren grote delen van Zuid-Somalië en de hoofdstad Mogadishu. Hoewel de milities experts zijn in bomaanslagen, worden zij daar nu zelf ook het slachtoffer van. Bij een moskee in Mogadishu waar leiders van Al-Shabaab regelmatig bidden en waar ze beleidsdirectieven uitvaardigen, vonden zaterdag twee explosies plaats. Circa veertig bidders kwamen daarbij om het leven. Omwonenden hebben geopperd dat de aanslag het werk was van Hizbul Islam, als onderdeel van de rivaliteit met Al-Shabaab. Bewijs hiervoor is echter nog niet geleverd.