Waarom zijn skeletten ? wit

Waarom zijn skeletten, doodshoofden, kortom botten wit? En niet blauw of groen of rood? Dat vraagt Enzo Bijl, 7 jaar, uit Berlijn.

Het is een vraag met een probleem, want veel botten zijn helemaal niet wit. Vooral niet als ze nog in levende mensen zitten. Doodshoofden zijn wel wit.

“Een schedel van een levend mens die wordt geopereerd is een beetje roze,” zegt Gert-Jan Kleinrensink van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. Gert-Jan Kleinrensink is anatoom. Dat betekent dat hij onderzoekt hoe mensen in elkaar zitten.

Een doodshoofd is wit omdat van het bot van zo’n hoofd alleen het harde kalkbot over is. En de kalk dat in bot zit, ja, die kalk is wit. Maar de botten van levende mensen bestaan niet alleen uit kalkbot. Ongeveer éénderde deel bestaat uit levende lichaamscellen die in het bot voortdurend dat kalk opbouwen en afbreken. Verder zitten er bloedvaatjes in, vet en vooral een dikke rubberachtige stof. Hij heet collageen en zorgt ervoor dat onze botten een beetje elastisch zijn en niet meteen breken als je valt. Bij groeiende kinderen zit er zelfs nog veel meer van dat rubber in de botten.

“Als we een skelet preparen”, vertelt Kleinrensink, “dan leggen we de botten een tijd in chemicaliën. Die lossen het vet en de bloedvaten en veel van het collageen op. Eigenlijk alles behalve de harde kalkverbinding. We bleken het ook nog. En dan houden we een mooi wit skelet over.”

Wim Köhler