Verfslierten uit de slagroomspuit

Beeldend kunstenaar Twan Janssen (1968) is een beetje een potsenmaker die er van houdt de kijker licht in verwarring te brengen. Hij werkt met acrylverf en doek, maar hij schildert niet. En al jaren presenteert hij zichzelf als een acteur die de kunstenaar Twan Janssen speelt. De kunstwerken die hij maakt, moeten we zien als rekwisieten in het decor van het toneelstuk dat zijn carrière is. De kijker heeft in dit stuk dan de rol van figurant. Twan Janssen is dus eigenlijk een conceptueel kunstenaar.

De vraag is: kijken we, als we dat allemaal weten, anders naar het werk van Twan Janssen? Ik betwijfel het.

Galerie Heden in Den Haag toont recent werk dat hij ook nu aanduidt als ‘Stage Property’. Er hangen onder meer nieuwe ‘strafwerkschilderijen’, zoals hij ze zelf noemt: witte doeken waarop met potlood lijnen en kantlijnen zijn getrokken zodat het uitvergrote schriftbladen lijken. Binnen die lijnen bracht hij 31 horizontale, evenwijdige verfslierten aan, niet met een penseel, maar met een slagroomspuit, steeds van rechts naar links. De slierten variëren in kleur: rechts zijn nog vleugjes oranje, paars, blauw of geel te zien, naar links worden de slierten steeds witter. Doordat hij verschillende spuitmondjes gebruikt variëren ze ook in dikte en vorm en soms liggen ze niet helemaal recht op het doek, maar zijn er minieme knikjes of kronkels, net zoals een handschrift weleens een beetje uitschiet.

En dan is er zijn serie ‘zakdoekschilderijen’, die hij exposeert onder de titel Boys don’t Cry. Op witte doeken zijn met magneten drie of vier lappen bevestigd die zorgvuldig geplooid in een punt naar beneden hangen. De ragdunne lappen bestaan geheel uit acrylverf. Met hun klassieke zakdoekpatronen van ruiten en strepen die erin zijn aangebracht, vormen ze afgewogen abstract geometrische composities op het witte doek.

Hoe geestig en dubbelzinnig de bedoelingen van Twan Janssen ook zijn, zijn werk maakt vooral indruk door de esthetiek en de grote technische perfectie. Dat geldt ook voor An Index of Cloudless Skies: een eindeloze reeks uit tijdschriften geknipte fotofragmenten van wolkenloze luchten die samen een strook nooit helemaal egale kleurvlakken vormen. Hij toont ze zowel in een boek als in een film waarin al die gekleurde luchten anderhalf uur lang traag over elkaar heen schuiven.

Lien Heyting

Twan Janssen, ‘Boys don’t cry’, t/m 29 mei in Heden, Denneweg 14a, Den Haag. Wo t/m za en zo 2 mei 12-17 u. Inl. www. heden.nl