Immuunsysteem slaat ook aan bij het zien van ziektes op foto's

Alleen al het zien van mensen met potentieel besmettelijke aandoeningen op foto’s activeert het immuunsysteem. Dat is te zien aan de samenstelling van het bloed, schrijft een groep Canadese psychologen van de Universiteit van British Columbia. Hun onderzoek wordt binnenkort gepubliceerd in Psychological Science.

Dat we geneigd zijn contact met mensen die er ziek uitzien te mijden, en dat die gevoelens van walging oproepen, was bekend. Nu is voor het eerst aangetoond dat het immuunsysteem ook geactiveerd kan raken door het zien van ziektes, zelfs op zeer veilige afstand.

De psychologen lieten aan veertien mensen een tien minuten durende diashow zien van niezende mensen en mensen met allerlei soorten uitslag, bultjes en verwondingen. Elke foto bleef acht seconden staan. Na deze diashow bleek de concentratie interleukine-6 (IL-6) in het bloed van de deelnemers met gemiddeld 23,6 procent te zijn gestegen. IL-6 is een van de stoffen die door witte bloedcellen worden afgescheiden bij (dreigende) infecties.

Ter vergelijking kreeg een andere groep van veertien mensen een diashow te zien met enge foto’s van mensen met vuurwapens, die ze vaak direct op de fotograaf, en dus op de kijker gericht hielden – ook een situatie waarin je je als toeschouwer bedreigd kunt voelen door een ander persoon. Maar dat had geen significant effect op het immuunsysteem: de concentratie IL-6 nam er met slechts 6,6 procent door toe.

Het leverde wel stress op: de mensen die de foto’s met vuurwapens gezien hadden, zeiden naderhand dat ze zich gestresster voelden dan de mensen die naar de ziekten hadden zitten kijken. Stress is dus niet de oorzaak dat het immuunsysteem geactiveerd raakte.

De onderzoekers hadden gedacht dat gevoelens van walging anders het immuunsysteem misschien zouden activeren, via het sympathisch zenuwstelsel. Maar dat bleek ook niet zo te zijn. Hoe meer walging mensen zeiden te voelen na alle foto’s van aandoeningen, hoe minder hun immuunsysteem aansloeg. Hoe dat zit, is onduidelijk.

Volgens de onderzoekers is het in de evolutie van de mens nuttig geweest om een systeem te hebben dat in een zo vroeg mogelijk stadium besmettingen helpt voorkomen: dan konden ze veiliger sociaal zijn. Maar inmiddels is het niet zo handig meer, zeggen ze, dat het immuunsysteem zelfs aanslaat als besmetting niet mogelijk is.

Ellen de Bruin