Gek met geld

Tip voor Argeloze consumenten

Winst Nooit meer financiële missers

We leven niet in de ware werkelijkheid, maar in onze vóórstelling van de ware werkelijkheid, schrijft massapsycholoog Jaap van Ginneken in zijn boek Gek met Geld. Niks ergs aan, zou je denken. Ware het niet dat u uw realiteit niet zelf bedenkt. Dat doen marketingmensen, die u met uitgekookte technieken leiden naar datgene dat de markt behaagt. En ineens wilt u die belegging, auto, lening. Nu! Dit fenomeen maakt de consumptiemaatschappij gevaarlijker voor een argeloze consument dan een drukke snelweg voor een spelende peuter. Maar kennis kan u redden.

Alles is onderzocht, zelfs de goededoelenindustrie. De ideale bedelbrief biedt een sleutelhanger, wenskaart of adresstickers met uw naam. Want wie krijgt, moet geven, dwingt een psychologische wet.

Elke directmailactie levert, behalve geld, gouden informatie op over uw gedrag. Verkopers experimenteren met enveloppen, brieven, bijlagen en foto’s. Hoe ingewikkelder hoe beter, toont onderzoek. Want hoe langer u aarzelt, des te groter de kans dat u betaalt. Adressen van de gulste gevers zijn ook nog verkoopwaar. Dat verklaart de bestoking van royale mensen met bedelpost. Van Ginneken noemt dit de ‘volautomatische melkmachine’.

De marketingbranche weet alles. Hoe u maximale fooien geeft, euro’s laat rollen bij de aanblik van een vrouw, auto of creditcard, en hoe weinig u snapt van kansen. Extreme loterijprijzen trekken dus talloze gelukzoekers, ongeacht de uitkeringskans; en elke nonsensverzekering is verkoopbaar, al is de schadekans nihil.

En waar leidt dit alles toe? Tot te veel impulsief kopen, afsluiten, meedoen en lenen zonder dat u blijer wordt. Die marketingterreur stoppen, begint met kennis. Lees Gek met Geld en laat u verbijsteren door alle trucs om meer euro’s uit u te schudden dan goed of nodig is. Dat scheelt financiële missers. En eindelijk kunt u leven in uw eigen, in plaats van in andermans ware werkelijkheid.

Behalve kennis wapent bedenktijd u tegen marketingtrucs. Overweegt u een grote aankoop? Bereken eerst hoeveel uren, maanden of jaren u zou moeten werken om het hebbeding terug te verdienen. Is dat het waard? Ook de diepvriesmethode kan helpen. Zet uw creditcard in een bekertje water in het vriesvak. Tijdens de ontdooitijd kunt u nagaan of de (impuls)aankoop echt verstandig is.

Kennis van verkoop- en marketingtechnieken maakt wijzer, maar ook cynischer over de consumptiemaatschappij.

Reageren kan op nrc.nl/erica