Aanval op ijskap van mama Deneuve

Film Mères et filles. Regie: Julie Lopes-Curval. Met: Catherine Deneuve, Marina Hands, Marie-Josée Croze. In 4 bioscopen ***

Of het nu die bizar serene matriarch in Un conte de Noël is, of het emotionele stekelvarken Martine in Mères et filles – Catherine Deneuve blijft wie ze is: koel en onpeilbaar. Zo vastbesloten ons niet toe te laten, dat het altijd fascineert als de film haar toch dwingt een tipje van de sluier op te lichten.

Het ijsmeisje is de koningin-moeder van de Franse cinema geworden. 66 jaar, en nog steeds goed voor drie, vier mooie bijrollen per jaar. Mères et filles is een film die aanzienlijk van Deneuves aanwezigheid profiteert. Een feministische vertelling over vrouwenonderdrukking die door drie generaties resoneert. Hoewel het gezien alle warme en gevoelige mannen van het heden vooral een historisch verschijnsel lijkt.

Dochter Audrey (Marina Hands), tien jaar geleden naar Toronto verhuisd, keert terug naar het dorp van haar ouders. Dat ze is vervreemd van haar hoekige moeder (Deneuve) zie je meteen. Huisarts Martine hoeft haar cadeautje niet, een digitale camera. „Veel te ingewikkeld.” Ze bitst dat Audrey de hond niet mag voeren. En kan Audrey de slaap niet vatten, dan zit ma alleen voor de tv, een gezicht als een masker. „Moet je een slaappil?” „Nee.”

Twee zielen gewikkeld in prikkeldraad met een lange geschiedenis van schuldgevoel en verwijten. Dan weet je dat de film gaat uitleggen hoe dat zo kwam en naar een emotionele doorbraak werkt. Katalysator is het dagboek van oma Louise dat Audrey achter een keukenlade vindt. Oma liet een halve eeuw geleden haar kinderen in de steek en verdween spoorloos. Een verdrongen trauma dat moeder Martine zo hard en afhoudend maakte, en Audrey indirect haar hechtingsproblemen bezorgde.

Mères et filles vertelt zijn verhaal conventioneel. Dochter Audrey peutert stukje bij beetje de waarheid los. Voortschrijdende kennis verwerkt ze door naar de horizon te staren onder stemmige pianomuziek. Overbekend terrein, en toch werkt het. Waarom? Catherine Deneuve, vermoed ik. Je blijft graag zitten om te zien hoe haar emotionele pantser wordt doorboord. Opnieuw.