Eerbetoon aan meisje Settela valt verkeerd

Settela in de trein uit Westerbork
Settela in de trein uit Westerbork

Nabestaanden van het in de oorlog vermoorde Sinti-meisje Settela Steinbach uit het Limburgse Buchten zijn niet blij met een eerbetoon aan het meisje. In de kerk waar ze als baby is gedoopt, is een zeefdruk opgehangen. De Stichting 4 Mei Herdenking Born verkeerde in de veronderstelling dat de familie hiermee akkoord ging.

Op 19 mei 1944 werden in doorgangskamp Westerbork filmopnames gemaakt van het vertrek van een trein naar het oosten. Het beeld van een meisje met een hoofddoek dat door de openstaande deuren naar buiten kijkt werd talloze malen gebruikt om de massavernietiging een gezicht te geven. Lang ging iedereen er vanuit dat het een joods kind was, totdat in 1994 duidelijk werd dat het een zigeunermeisje was: Settela Steinbach. De gefilmde trein bracht haar uiteindelijk naar Auschwitz, waar ze nog die zomer om het leven werd gebracht.

Volgens Wim Brouns, die jaren lang lesgaf aan de Sinti in de regio en vanuit die ervaring nog regelmatig optreedt als bemiddelaar, spelen nu vergelijkbare emoties als in 1994 bij de onthulling van Settela’s identiteit: „Geboorte en overlijden houden ze het liefst buiten de wagen. Doden hoor je met rust te laten. Dat maakt ook dat er nog steeds een weg moet worden gevonden in het omgaan met het oorlogsverleden. Jongeren binnen de gemeenschap staan er overigens wat anders in dan ouderen.”

Dat kan hebben bijgedragen aan het nu gerezen misverstand. De Stichting 4 Mei Herdenking Born meende via contacten te kunnen rekenen op instemming van de familie voor de zeefdruk en een herdenking in de Buchtense kerk vorige maand. Vandaag vindt een gesprek plaats met de verontwaardigde nabestaanden.