Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politiek

Zardari lost belofte in en hervormt

Pakistan staat op het punt wetgeving aan te nemen om de macht van de premier te versterken ten koste van de president. De omstreden president Zardari zoekt een plek in de geschiedenis.

Democratisch Pakistan schrijft geschiedenis en laat de erfenis van militaire dictatuur voorgoed achter zich. Na twee jaar geruzie en gesleutel aan de grondwet om de democratie en haar instituties te versterken, heeft de regering nu eindelijk de handen vrij om de problemen van de armen in het land aan te pakken en om de stagnerende economie nieuwe impulsen te geven.

Dat is de boodschap die de omstreden Pakistaanse president Asif Ali Zardari, weduwnaar van de eind december 2007 vermoorde ex-premier Benazir Bhutto, uitdraagt sinds afgelopen vrijdag in het parlement in Islamabad voorstellen zijn neergelegd voor ingrijpende wijziging van de grondwet. De wijzigingen, waarvoor brede politieke steun bestaat, komen neer op versterking van het parlement en van de machtspositie van de premier. Bepaalde presidentiële bevoegdheden, zoals het eigenmachtig naar huis sturen van regering en volksvertegenwoordigers, worden overgedragen aan de premier.

Met de grondwetswijzigingen, die nog door het parlement moeten worden aangenomen, wordt een plechtige belofte ingewilligd die Zardari al deed toen hij in september 2008 aantrad als president, na het gedwongen vertrek van militair leider Pervez Musharraf. De president, leider van de PPP, de Pakistaanse Volkspartij, lag voortdurend onder vuur van de oppositie omdat hij geen haast leek te maken ook daadwerkelijk afstand te doen van zijn competenties. Die impasse lijkt nu doorbroken.

Het betekent evenwel nog niet dat Zardari zijn toekomstige politieke rol als (meer ceremoniële) president heeft veilig gesteld. Nog steeds dreigt vervolging tegen hem en anderen wegens corruptie in het verleden.

Inzet is een akkoord dat generaal Musharraf in 2007 in het geheim sloot met Benazir Bhutto, toen nog in ballingschap, over niet-vervolging. Dat akkoord maakte terugkeer van Benazir naar haar vaderland mogelijk. Maar afgelopen december verklaarde het Hooggerechtshof de amnestie nietig. Daarmee kwam de weg vrij voor een nieuwe confrontatie tussen Zardari met de justitie en de rechterlijke macht. Die zijn er op gebrand hun onafhankelijkheid te tonen. Afgelopen vrijdag nog nam de openbaar aanklager ontslag omdat de regering hem zou tegenwerken bij het heropenen van een zaak in Zwitserland tegen Zardari wegens witwaspraktijken.

Vooralsnog lijkt Zardari, die ondanks vele beschuldigingen nooit is veroordeeld en die presidentiële onschendbaarheid geniet, zich niet al te veel zorgen te maken. De voorgestelde grondwetswijzigingen zijn ingediend door een commissie met daarin de oppositiepartijen waaronder de Moslimliga van ex-premier Nawaz Sharif. Pakistan krijgt nu weer een democratische grondwet die aansluit op de situatie van voor de machtsgreep van de beruchte generaal Zia ul-Haq, de man die in in 1979 Zulfikar Ali Bhutto , oprichter van de PPP en vader van Benazir, liet ophangen.

Behalve dat het machtsaccent wordt verschoven naar de premier, zullen ook de provincies ruimere bevoegdheden kregen. Dat is belangrijk om de federale eenheid te bewaren. Verschillende regio’s morren over achterstelling. Opvallend is de naamswijziging voor de aan Afghanistan grenzende North West Frontier Province. Die provincie gaat Khyber Pakhtoonkhwa heten, de ‘Khyber kant van het land van de Pathanen’. Juist daar vonden gisteren bloedige aanslagen plaats, een nieuwe herinnering aan het feit dat de oorlog tegen terrorisme in Pakistan nog lang niet is beslecht.

De VS beschouwen Zardari als een waardevolle bondgenoot in hun strijd tegen de Talibaan in Afghanistan. De president zelf is niet ontevreden over de stap die nu is gezet bij het democratischer maken van Pakistan. In het parlement noemde hij zichzelf gisteren schatbewaarder van de erfenis van zijn geëxecuteerde schoonvader (Zulfikar Bhutto) en zijn vermoorde echtgenote Benazir. „Door nu in hun voetspoor te treden en de macht van het parlement te versterken, hoop ik mijn plaats te vinden in de annalen van de geschiedenis, zo God het wil.”