Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

Entertainment

Traag voltrekt het spel zich in een chroomstalen decor

Aars!
Aars!

Theater

Aars!

Peter Verhelst en Luk Perceval. Regie: Olivier Provily. Tournee t/m 9/5. ***

Nadat Agamemnon door zijn zoon Orestes is vermoord, blijft acteur Hein van der Heijden lange tijd dood op de speelvloer liggen. Onderwijl jammert en klaagt de dader. Ook moeder Klytaemnestra krijgt de dodelijke messteek van dochter Elektra. Actrice Marisa van Eyle zijgt neer en verlaat ons niet. Dat roerloze neerliggen van de doden is een even intrigerend als bizar beeld in de voorstelling Aars!, geschreven door de Vlaamse schrijver Peter Verhelst en in 2000 in samenwerking met regisseur Luk Perceval opgevoerd.

Nu waagt Olivier Provily zich aan Aars!, een zintuiglijke en duistere variatie op het oeroude Oresteia-verhaal van incest, moord, bloed. Provily noemt zich een „dichtende regisseur” die innerlijk theater wil maken”. Verinnerlijkt is zijn versie zeker. In een chroomstalen decor voltrekt het spel zich extreem langzaam. Was Perceval als eerste regisseur de man van de dynamiek, Provily is de regisseur van de stilstand. Het is of hij net géén theater wil maken. De hoofdrolspelers gaan in de dialoog geen contact met elkaar aan, behalve als het om lichamelijkheid gaat. Dan kroelen, slijpen en wentelen ze zich om elkaar heen.

De regies van Provily zijn nooit gemakzuchtig, voor spelers noch voor toeschouwers. Enerzijds is het extreem compromisloze zijn grote kracht. Net zoals bij eerdere voorstellingen, zoals Hunker van Sarah Kane, vermijdt Provily elke empathie met het toneelspel en boetseert hij zijn personages alsof het objecten zijn in een kille performance. Het boeit en kwelt, het intrigeert en zeurt. Alleen sterke spelers, zoals Van der Heijden en Nele van Rompaey als Elektra, kunnen aan deze verregaande eisen voldoen. De acteur zelf moet een eigenzinnigheid inbrengen, die de rol diepte en tegelijk openheid voor de toeschouwer geeft.