Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Cultuur

'Les Troyens' van Troje naar Twin Towers

Opera Les Troyens van H. Berlioz door Nederlandse Opera en Ned. Philh. Orkest o.l.v. John Nelson; regie: Pierre Audi. Gezien: 4/4 Muziektheater Amsterdam. Herh.: t/m 2/5. Inl.: www.dno.nl ****

Bijna zes uur duurt de monumentale en ontzagwekkende dubbel-opera Les Troyens van Hector Berlioz in de oogstrelende en lucide enscenering van Pierre Audi uit 2003, die de Nederlandse Opera nu herneemt. De cast is vernieuwd met voortreffelijke zangers in twee hoofdrollen.

Eva-Maria Westbroek, hèt Nederlandse operafenomeen van deze tijd, is een intrigerende Cassandra, die het onheil aankondigt met alle soorten expressiviteit, van schril gekrijs tot barmhartig mededogen. De Amerikaanse tenor Bryan Hymel zingt de held Aeneas exemplarisch krachtig en mannelijk, met schallende hoogte, maar ook met wanhopige vertwijfeling, als hij in opdracht van de goden zijn geliefde Dido verlaat.

Les Troyens (1858) is het centrale meesterwerk in de 19de eeuwse opera. Het grandioos welluidende liefdesduet van Dido en Aeneas Nuit d’ ivresse et d'extase infinie loopt vooruit op O sink hernieder Nacht der Liebe in Wagners Tristan und Isolde (1865). Scènes uit Les Troyens zijn gekopieerd door Moessorgski (de dronken monniken in Boris Godoenov) en door Verdi (de Triomfmars in Aida).

Magnifiek is de constructie van het oer-mytholgische verhaal over de ondergang van Troje en de wenkende stichting van Rome, naar Homerus en Vergilius. La prise de Troie eindigt met de zelfmoord van Cassandra; Les Troyens à Carthage eindigt met de ‘Liebestod’ van de Carthaagse koningin Dido. Die rol wordt opnieuw gezongen door Yvonne Naef, met enorme allure en aangrijpende wraaktragiek.

Uitstekende rollen zijn er onder andere van Charlotte Hellekant (Anna) en Alastair Miles (Narbal). Tweeëntwintig solisten zijn er, èn het onvolprezen enerverend zingende koor van de Opera.

De Amerikaanse dirigent John Nelson, zeer ervaren in dit repertoire, is vooral in Les troyens à Carthage met het Nederlandse Philharmonisch Orkest op dreef in de vaak sensueel en zwoel vloeiende en golvende muziek. De Chasse royale et orage, Berlioz’ versie van het onweer in Beethovens Pastorale, ziet hij zelfs als een ‘onovertroffen toonzetting van de liefdesdaad’.

Deze voorstelling, 1 mei op Radio 4 en in december op tv, is opwindend en fascinerend. Pierre Audi plaatst met de voyante decors van George Tsypin de ondergang van het oude Troje en het nieuwe Carthago in het perspectief van de vernietiging van de Twin Towers in New York. Ook wij leven in tijden van mythologie in the making.