Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.

Cultuur

‘Collateral Murder’

De gelekte videobeelden van een Amerikaanse luchtaanval in Bagdad, waarbij 12 burgers, een Reuters-fotograaf en zijn chauffeur de dood vonden, zijn sinds gisteravond al meer dan 700 duizend keer bekeken op YouTube.

De publicatie had nogal wat voeten in de aarde. Het persbureau Reuters probeerde de beelden na het schietincident, dat plaatsvond in juli 2007, via een Amerikaanse variant van de Wet openbaarheid bestuur tevergeefs in bezit te krijgen.

Maanden geleden legde de klokkenluidersite Wikileaks.org alsnog de hand op een gecodeerde versie van de opname, die gisteren toegankelijk is gemaakt voor het internetpubliek. Dat Wikileaks met schokkende beelden zou komen was al enkele weken bekend. Ook bij de Amerikanen. De autoriteiten zouden een medewerker van de site 22 uur lang vastgehouden hebben en anderen hebben geobserveerd. “Als er iets met ons gebeurt, gaat het om de video van 5 april”, twitterde Wikileaks.

‘Accurate assessment’

Vooral het commentaar van de helikopterpiloten wordt als schokkend ervaren. “Come on, buddy. All you gotto do is pick up a weapon”, zegt een soldaat als hij een zojuist neergeschoten Irakees over de stoep ziet kruipen. De vraag dringt zich op of er volgens de militaire regels is gehandeld, maar daar laten de militairen zelf geen misverstand over bestaan. “I would say that’s a fairly accurate assessment so far”, klinkt het door de portofoon. “Oh yeah, look at that. Right through the windshield! Haha!”

Op de aftiteling wordt Rop Gonggrijp, oprichter van provider XS4ALL en bekend van het initiatief Wij vertrouwen stemcomputers niet, genoemd als co-producer. Op zijn blog maakte hij gisteren zijn betrokkenheid bekend. Hij schrijft dat we de mededelingen van ‘militaire officials in onberispelijke uniformen’ nooit zomaar voor zoete koek moeten aannemen, zeker niet als ze het hebben over “minor collateral damage”, ofwel: geringe nevenschade. Gonggrijp en zijn collega’s van Wikileaks hebben de video daarom Collateral Murder genoemd.

Wikileaks geniet een hoge reputatie op het gebied van bronbescherming en onderzoeksjournalistiek. In 2007 werd het handboek voor de terroristengevangenis in Guantánamo Bay via de site gelekt. En vorige maand kwam een CIA-memo online, waarin de inlichtingendienst voorstellen doet voor het beïnvloeden van de publieke opinie om West-Europese troepen in Afghanistan te houden. “Vragen en commentaren zijn welkom”, schreef de dienst in de kantlijn.

Wat vindt u? Heeft klokkenluidersite Wikileaks verantwoordelijk gehandeld door de beelden van een Iraaks schietincident te lekken? Voorkomt ze daarmee militair machtsmisbruik in de toekomst? Of lokt de site hiermee reacties, in de vorm van aanslagen, uit?

NB: Alleen reacties onder vermelding van voor- en achternaam worden geplaatst.

Maanden geleden legde de klokkenluidersite Wikileaks.org alsnog de hand op een gecodeerde versie van de opname, die gisteren toegankelijk is gemaakt voor het internetpubliek. Dat Wikileaks met schokkende beelden zou komen was al enkele weken bekend. Ook bij de Amerikanen. De autoriteiten zouden een medewerker van de site 22 uur lang vastgehouden hebben en anderen hebben geobserveerd. “Als er iets met ons gebeurt, gaat het om de video van 5 april”, twitterde Wikileaks.

‘Accurate assessment’

Vooral het commentaar van de helikopterpiloten wordt als schokkend ervaren. “Come on, buddy. All you gotto do is pick up a weapon”, zegt een soldaat als hij een zojuist neergeschoten Irakees over de stoep ziet kruipen. De vraag dringt zich op of er volgens de militaire regels is gehandeld, maar daar laten de militairen zelf geen misverstand over bestaan. “I would say that’s a fairly accurate assessment so far”, klinkt het door de portofoon. “Oh yeah, look at that. Right through the windshield! Haha!”

Op de aftiteling wordt Rop Gonggrijp, oprichter van provider XS4ALL en bekend van het initiatief Wij vertrouwen stemcomputers niet, genoemd als co-producer. Op zijn blog maakte hij gisteren zijn betrokkenheid bekend. Hij schrijft dat we de mededelingen van ‘militaire officials in onberispelijke uniformen’ nooit zomaar voor zoete koek moeten aannemen, zeker niet als ze het hebben over “minor collateral damage”, ofwel: geringe nevenschade. Gonggrijp en zijn collega’s van Wikileaks hebben de video daarom Collateral Murder genoemd.

Wikileaks geniet een hoge reputatie op het gebied van bronbescherming en onderzoeksjournalistiek. In 2007 werd het handboek voor de terroristengevangenis in Guantánamo Bay via de site gelekt. En vorige maand kwam een CIA-memo online, waarin de inlichtingendienst voorstellen doet voor het beïnvloeden van de publieke opinie om West-Europese troepen in Afghanistan te houden. “Vragen en commentaren zijn welkom”, schreef de dienst in de kantlijn.

Wat vindt u? Heeft klokkenluidersite Wikileaks verantwoordelijk gehandeld door de beelden van een Iraaks schietincident te lekken? Voorkomt ze daarmee militair machtsmisbruik in de toekomst? Of lokt de site hiermee reacties, in de vorm van aanslagen, uit?

NB: Alleen reacties onder vermelding van voor- en achternaam worden geplaatst.