Wetenchap kort

Ratten raken aan junkfood verslaafd zoals aan echte drugs

Door een onzer redacteuren

Rotterdam. Ze kijken je aan, die taartjes en hamburgers. Je wilt zielsgraag weerstand bieden, maar het lukt niet. Dat beweren mensen met ernstig overgewicht al jaren. En nu blijkt er een kern van waarheid in te zitten – in elk geval bij ratten. Bij deze dieren is junkfood neurobiologisch op dezelfde manier verslavend als drugs, schreven onderzoekers 28 maart in Nature Neuroscience (online). Rattenhersenen krijgen in het begin een kick van vet, calorierijk voedsel. Maar na enkele weken passen de hersenen zich aan en heeft de rat meer junkfood nodig voor hetzelfde plezierige gevoel. Bij mensen met een heroïne- of cocaïneverslaving ontwikkelt zich eenzelfde ongevoeligheid. De onderzoekers gaven ratten hun gebruikelijke saaie, gezonde brokjes. Daarnaast kregen de dieren veertig dagen lang bijna dag en nacht een buffet van vette, calorierijke happen: bacon, worst, taart en chocola. De ratten gingen zich hieraan volledig te buiten. Na enkele weken waren het zulke compulsieve bunkeraars dat ze zelfs junkfood bleven eten als er een lampje knipperde dat de voorbode was van een serie elektrische schokjes. De ratten waren toen al veel te dik. Bij nader onderzoek bleek dat het aantal D2-receptoren voor dopamine, een stof die vrijkomt in de hersenen na bijvoorbeeld een lekkere maaltijd, seks of drugsgebruik, afnam. Ook dat gebeurt bij verslaving aan heroïne of cocaïne.

Vleermuis zendt op twee frequenties

Door een onzer redacteuren

Rotterdam. Als een vleermuis met echolocatie zijn omgeving verkent, hoort hij soms zijn eigen echo’s als hij alweer aan zijn volgende roep begonnen is. Maar er is een methode om verwarring te voorkomen, aldus Proceedings of the National Academy of Sciences (online). De grote bruine vleermuis uit Noord-Amerika (Eptesicus fuscus) roept zijn eerste serie sonarpulsen een paar kilohertz hoger, en de volgende weer wat lager. Dan zijn de echo’s van de twee series te onderscheiden. Meestal wachten vleermuizen met het uitzenden van een volgende serie sonarpulsen tot de echo’s van de vorige serie zijn weggestorven. Maar dat lukt niet meer als er rondom heel veel obstakels zijn.

Hyena’s herkennen elkaar aan lach

Door een onzer redacteuren

rotterdam. Elke gevlekte hyena (Crocuta crocuta) lacht anders. Zo herkennen zij elkaar, denken onderzoekers van Berkeley University. Daar leeft sinds 1985 een groep gevlekte hyena’s in gevangenschap. De enkele tientallen groepsleden communiceren door lachen, janken en grommen. Hyena’s lachen vooral als ze samen van een prooi eten; het klinkt als grinniken. Ze doen dat allemaal verschillend, blijkt nu: oudere hyena’s lachen lager dan jongere, en onderdanige hyena’s variëren meer dan dominante. De onderzoekers zagen dat hyena’s vooral lachten uit frustratie dat ze niet bij het eten konden.

Bekijk een video van de hyena’s op nrcnext.nl/links