Vervloekt door een duivelse accordeon

Los viajes del viento. Regie: Ciro Guerra. Met: Marciano Martínez, Yull Núñez. In: 5 bioscopen. ****

Iedereen die erop speelt is verdoemd. Iedereen, behalve meester Guerra, de legendarische accordeonspeler die verdwenen is in de Guajira-woestijn in Noord-Colombia. Guerra, zo gaat het verhaal, won ooit een accordeonduel van de duivel, waarop de duivel zijn accordeon vervloekte. Wie erop speelt, blijft erop spelen. Altijd maar dwalen, spelen, zingen, dwalen, spelen. Daarom is de huid van de balg rood als het vuur van de hel en heeft de kast duivelshorens.

De laatste vallenato-speler (vallenato is een Noord-Colombiaanse muzieksoort) die in de ban van het instrument raakte is de oude Ignacio Carrillo. Met in zijn voetsporen de jonge Fermin Morales trekt hij van muziekfestival naar muziekfestival, spelend tegen wil en dank, soms op leven en dood. Misschien kan hij de vloek opheffen.

Los viajes del viento speelt zich af in 1968. Regisseur Guerra brengt de streek waar hij opgroeide in beeld als een western, met wijde totalen en claustrofobische close-ups, met besnorde mannen met ondoorgrondelijke koppen die hun ogen dichtknijpen tegen de zon. Hij creëert een magisch-realistisch vacuüm dat mijlen verwijderd ligt van de drugsoorlogen die het gebied nu teisteren. Je zou Guerra een geestverwant van Tony Gatlif kunnen noemen, die rond zigeuners op eenzelfde manier mythes creëert – door overlevering, traditie en fantasie te vermengen. Dat levert soms valse folklore op, maar veel vaker groots gecomponeerde beelden.

Muziek speelt de hoofdrol in Los viajes del viento. En de wind. De gekmakende woestijnwind. Maar op de juiste manier in een instrument gevangen klinkt hij betoverend, verleidelijk, gevaarlijk, duivels.