'Spijt als haren op mijn hoofd'

Directeur Van der Werf van Rover betreurt dat ze zich door NS de mond heeft laten snoeren over de hogesnelheidstrein Fyra. „We zaten in een spagaat.”

De Vereniging Reizigers Openbaar Vervoer (Rover) staat al jaren bekend als een kritisch volger van de de sector. Maar deze week lekte uit dat Rover de afgelopen maanden heeft deelgenomen aan een overleg tussen NS en twee vaste klanten van het spoorbedrijf, waarbij in het geheim een schikking werd getroffen over de toeslagen op de hogesnelheidstrein Fyra.

De twee reizigers (Laurens Winkel en een medereiziger) kregen een deel van hun toeslagen en hun advocatenkosten vergoed in ruil voor stilzwijgen, zo werd tussen de drie partijen overeengekomen. Ook Rover moest hier haar mond over houden. NS zag zich namelijk genoodzaakt naar aanleiding van het reizigersprotest de toeslagen voor Fyra op te schorten, maar wilde dit presenteren als zijn eigen initiatief. Antwoorden van Rover op eventuele vragen van buitenaf hierover moesten in opdracht van NS „een neutraal of positief karakter” hebben.

Ineke van der Werf, de directeur van Rover, zat bij het overleg.

Waarom heeft u ingestemd met de regeling?

„We wilden helemaal niet akkoord gaan. We kwamen aan tafel te zitten met twee andere partijen: twee reizigers en NS. We vonden de regeling die werd getroffen goed voor alle vaste klanten van NS. En het was een goed gebaar van NS om alle abonnementshouders tijdelijk vrij te stellen van het betalen van de toeslag. Pas achteraf werden ons per mail de voorwaarden van NS gestuurd, onder meer over de censuur. We hebben talloze mails uitgewisseld en telefoontjes gepleegd om daar onder uit te komen, maar het was een harde voorwaarde van NS. Daarmee zaten wij we in een spagaat: de vrijheid van meningsuiting tegenover het belang van de reizigers. We hebben knarsetandend voor het laatste gekozen.”

Staat u daar nog steeds achter?

„Nee, achteraf heb ik daarvan spijt als haren op mijn hoofd. We hadden hier niet mee akkoord moeten gaan. We werden onder grote druk gezet door NS om wel in te stemmen en ook door de advocaat van de twee reizigers. Het is wel zuur voor ons dat die reizigers zelf met de zaak naar buiten zijn gekomen.”

Heeft u nog contact gehad met NS over de kwestie?

„Ja, maar ze hebben nu tegen ons gezegd dat dit niet de juiste manier was en dat het niet meer zal gebeuren. Ik houd wel een nare bijsmaak over door de opstelling van NS.”

Wat vindt Rover van de toeslagen op de Fyra?

„De hoogte van de toeslagen staat in geen verhouding tot wat je ervoor krijgt. De trein is wel wat sneller dan de gewone trein, maar niet zo veel en het comfort is niet groter dan in de andere treinen. Fyra wordt gerund door NS Hispeed, dat duidelijk genoeg was over de toeslagen. Maar NS informeerde zijn vaste klanten niet goed.”

Denkt u dat de twee reizigers die bezwaar maakten tegen de toeslag juridisch gelijk hebben?

„De stelling van de heer Winkel dat ‘NS juridisch geen poot heeft om op te staan’ lijkt me te stellig. Het is door de schikking niet tot een proces gekomen op dit punt, dus we weten niet wat een rechtbank of de Geschillencommissie zou hebben gezegd.”

Voor reizigers zonder abonnement blijft de toeslag op Fyra wel bestaan, wat vindt u daarvan?

„Die toeslagen zijn veel te hoog. Je ziet dat de bezettingsgraad van Fyra is gedaald (NS zegt dat de treinen gemiddeld voor 15 procent zijn gevuld, red.) sinds het afschaffen van het introductietarief in 2009. Dat hadden we voorspeld. Als NS die trein wil vullen moeten ze alle reizigers tegemoetkomen.”