Jeroen Pauw moet nu even alles alleen doen

Dat was even schrikken maandagavond. Ineens zat Jeroen Pauw alleen aan het hoofd van de tafel van Pauw & Witteman (VARA/NPS) en kondigde aan dat hij het de komende twee, drie weken zonder zijn vaste kompaan moest stellen. Paul Witteman moet een prostaatoperatie ondergaan en keert op z’n vroegst medio april weer terug op het scherm.

De dynamiek van de enige echte late night talkshow verandert drastisch, nu er nog maar één presentator zit. Hoe onelegant dat ook klinkt, wanneer een van de meest gewaardeerde televisie-interviewers om een vervelende reden gedwongen afwezig is: na twee soloafleveringen moet worden geconstateerd dat het geen verslechtering van het programma betekent.

De eerste keer wilde ik nog de mogelijkheid open houden dat het significant hogere niveau van de discussie werd veroorzaakt door de toevallige kwaliteiten van de drie gasten: Ruslandkenner Jelle Brandt Corstius, minister van Financiën Jan Kees de Jager (CDA) en zanger en theatermaker Freek de Jonge voerden een geanimeerd gesprek, over onder meer de zegeningen van een samenleving die niet zo apathisch is als de Russische en over het verschil tussen populistische en serieuze politiek.

De Jonge stelde dat de linksige subcultuur waar hij zelf uit voortkomt de laatste jaren was gaan irriteren en daarom plaats had moeten maken voor een overwegend rechtse toon van het publieke debat. Maar die subcultuur is neerslachtig en angstig, en daar beginnen de mensen nu weer genoeg van te krijgen.

In zijn eentje moet Jeroen Pauw hard werken: niet alleen moet hij alle onderwerpen inhoudelijk overzien, maar ook bruggetjes en grapjes maken. Bijna noodgedwongen liet hij de teugels allengs vieren en zag er vanaf om sprekers af te kappen of met een nieuwe vraag in de rede te vallen. En als je dan intelligente en geestige mensen hun gang laat gaan, komt het vanzelf goed. Het duo Pauw en Witteman, ieder afzonderlijk uitstekend, pleegt elkaar nogal eens op te zwepen in een competitie om de meest gevatte tussenwerpsels.

Gisteren ging het weer prima zonder al dat gedoe. Pauw was nu al bijna zijn stem kwijt, maar liet mede daardoor neurowetenschapper Victor Lamme, strafpleiter Inez Weski en de politici Sybrand van Haersma Buma (CDA) en Jeanine Hennis-Plasschaert (VVD) alle ruimte.

Hun competenties vulden elkaar goed aan in een debat over de zin van het verhogen van straffen en de overschatting van de rol van de vrije wil, bij misdadigers en kiezers. En passant positioneerde het CDA zich in die discussie ter rechterzijde van de liberalen en ontpopte Hennis zich als geheim wapen in de verkiezingsstrijd.