Hoe werkloos kan een minister zijn?

Wat ben je als je ontslag hebt genomen als minister of staatssecretaris?

Werkloos.

Je krijgt nog wel een wachtgeld dat in overeenstemming schijnt te zijn met het laatst genoten salaris, maar je hoeft ’s ochtends niet meer naar kantoor, donderdagavond niet meer naar het overleg van het ‘smaldeel’ waar je politiek bij thuis hoorde, en vrijdag godzijdank niet meer naar de Trêveszaal. Je hebt geen auto met chauffeur meer, maar wat zou je daar ook nog mee moeten? In Den Haag heb je niks meer te zoeken, je kunt met je kinderen (die je in geen jaren meer hebt gezien, en die achteraf misschien wel je kleinkinderen blijken) een middag naar de dierentuin wandelen, of een boodschap doen bij Albert Heijn, wat volgens kenners ook een enorme belevenis is.

Kostelijk bestaan!

Na de val van Balkenende IV lijken de bewindspersonen die namens de Partij van de Arbeid in het ongelukkige kabinet zaten ook radicaal van de aardbodem verdwenen. Het is dat je nog wel eens een documentaire met archiefmateriaal ziet, of een terugblik op de crisis van 20 februari jl., anders zou je bijna zijn vergeten hoe Sharon Dijksma of Frank Heemskerk er ook weer uitzagen. In Buitenhof was zondag Frans Timmermans nog te gast, maar die was er niet als ex-staatssecretaris, maar als katholiek (‘zelf nog last gehad van paters, meneer Timmermans?’) en Europeaan: hoedanigheden die hun actualiteit zelden verliezen. En ik zag Eberhard van der Laan ergens voorbijkomen, maar die trad op als troubleshooter in een Amsterdams relletje tussen PvdA en D66 – een schnabbel als het ware.

Mag je bijverdienen als je op wachtgeld zit? Als Van der Laan als informateur duur betaald is, vind ik dat hij dat moet opgeven bij Jan Kees de Jager. Maar als het bij een flesje wijn is gebleven kan hij dat wat mij betreft zonder gewetenswroeging leegdrinken.

Weet u wie ik wel telkens op het scherm blijf zien? Plasterk. Gisteren of eergisteren nog, als trekker in een reclamespot. Ideeël gelukkig: reclame om hiv te bestrijden. Dus het ging om een stemmige zwart-wit-foto met een simpel onderschrift, en Plasterk keek ons ernstig tegemoet, blootshoofds trouwens. Nou was dat waarschijnlijk al ver vóór de ruzie om Uruzgan afgesproken, en je kunt billijken dat ze een dure campagne in dienst van de volksgezondheid niet hebben willen afblazen omdat de minister van cultuur toevallig geen minister van cultuur meer was. Maar hij verscheen nog wel even als de gewezen beroemde minister van cultuur.

Eerder had ik hem trouwens stilletjes zien zitten op bijeenkomsten die met kunst of wetenschap te maken hadden, en waar hij tot eind vorige maand nog een prijs zou hebben uitgereikt, of een toespraak had gehouden. Dat deed hij nu niet. En hij had geen hoed op. Die moet voor hem dus waarschijnlijk toch altijd de gevoelswaarde hebben gehad van de ministerssteek waar wijlen Joseph Luns nog mee liep. Maar hij laat zich blijkbaar steeds graag inviteren als de geziene gast waar de uitnodigende partij eer mee kan inleggen.

En voor zichzelf kennelijk nooit ergens een grens gelegd. Dus kortgeleden – ik hou die dingen bij – viel ik ineens in een discussie die hij in De wereld draait door onder leiding van Matthijs van Nieuwkerk met Willibrord Fréquin voerde over schuld en boete onder katholieke medemensen in het algemeen, en zondige leden van de clerus in ’t bijzonder. Hij droeg weer geen hoed: hij wilde duidelijk geen associatie oproepen met de dagen van zijn glorie.

Maar wie krijgt het in z’n hersens om over welk onderwerp dan ook in het openbaar een debat te willen aangaan met een halfgaar iemand als Willibrord Frequin? Dan moet je je wel ontzettend werkloos voelen.

Lees alle eerdere columns van Jan Blokker op nrcnext.nl/blokker