Gedateerd, maar wel het zien waard

dvd film

The Stranger

Regie: Orson Welles. ***

The Stranger (1946) was de derde film van Orson Welles en de eerste die niet flopte aan de bioscoopkassa. Dat zal ermee te maken hebben dat Welles hier een simpel verhaal vertelt, nadat hij de complexiteit van de filmkunst juist naar een hoger niveau had getild in achtereenvolgens Citizen Kane (1941) en The Magnificent Ambersons (1942), films waar nog steeds cursussen over worden gegeven, terwijl The Stranger min of meer vergeten is.

Dat is niet helemaal onterecht. The Stranger is gedateerd en neemt als het ware een voorschot op de hysterische communistenjacht van het McCarthy-tijdperk, maar dan met nazi’s.

De hoge nazi die incognito in de VS verblijft, Franz Kindler genaamd, speelt Welles zelf, met rollende ogen en ander aplomb. Edward G. Robinson is onderzoeker Wilson, die Kindler tot in Connecticut achtervolgt, waar de man een nieuw leven is begonnen als docent geschiedenis. Zijn incognito is bijna niet te doorbreken, totdat hij zich tijdens een diner verraadt door over Marx te zeggen: „Hij is geen Duitser, hij is een Jood.”

Voor wie het verhaal het verhaal laat, valt er veel te genieten van Welles’ expressionistische zwart-witbeelden.

Peter de Bruijn