Ratten raken echt verslaafd aan vet junkfood

Ze kijken je aan, die taartjes en hamburgers. Je wilt zielsgraag weerstand bieden, maar het lukt niet. Dat beweren mensen met ernstig overgewicht al jaren. En nu blijkt er een kern van waarheid in te zitten – in elk geval bij ratten. Bij deze dieren is junkfood neurobiologisch op dezelfde manier verslavend als drugs, schreven onderzoekers 28 maart in Nature Neuroscience (advanced online edition).

Rattenhersenen krijgen in het begin een kick van vet, calorierijk voedsel. Maar na enkele weken passen de hersenen zich aan en heeft de rat meer junkfood nodig voor hetzelfde plezierige gevoel. Bij mensen met een heroïne- of cocaïneverslaving ontwikkelt zich eenzelfde ongevoeligheid.

De onderzoekers gaven ratten hun gebruikelijke saaie, gezonde brokjes. Daarnaast kregen de dieren veertig dagen lang bijna dag en nacht een buffet van vette, calorierijke happen: bacon, worst, taart en chocola. De ratten gingen zich volledig te buiten aan dit junkfooddieet. Na enkele weken waren het zulke compulsieve bunkeraars dat ze zelfs junkfood bleven eten als er een lampje knipperde dat de voorbode was van een serie elektrische schokjes. De ratten waren toen al veel te dik.

De onderzoekers staken verder een elektrode in de hersenen van de ratten waarmee de dieren zichzelf aangename hersenstimuli konden toedienen. Zo konden ze meten hoe gevoelig de ratten waren voor plezierige stimuli in het algemeen. De dwangmatige junkfoodeters bleken steeds ongevoeliger te worden voor stimulatie via de hersenelektrode naarmate ze meer en langer junkfood aten en dikker werden.

Bij nader onderzoek bleek dat het aantal D2-receptoren voor dopamine, een stof die vrijkomt in de hersenen na bijvoorbeeld een lekkere maaltijd, seks of drugsgebruik, afnam. Ook dat gebeurt wanneer mensen verslaafd raken aan heroïne of cocaïne.