Chinese roulette

China is het laatste land waar mijnbouwers en landen met grondstoffen ruzie mee willen maken. De snelheid waarmee Rio Tinto en Australië maandag de Rio Tinto-zaak afsloten, kwam dus niet als een al te grote verrassing.

Een paar uur nadat zij veroordeeld waren tot lange gevangenisstraffen wegens corruptie werden de vier Rio Tinto-medewerkers door de raad van bestuur ontslagen. Zij werden onceremonieel en pragmatisch gedumpt.

Het proces had de omvang van hun ,,deplorabele gedrag’’ duidelijk gemaakt, aldus CEO Tom Albanese die vorige week in Peking nog thee had gedronken met zijn belangrijkste klant, premier Wen Jiabao.

Ook de Australische regering zei dat tijdens het proces was bewezen dat de vier zich schuldig hadden gemaakt aan misdrijven volgens de Chinese wet.

Of dat waar is, valt moeilijk te controleren. Het bewijsmateriaal, de aanklachten, de bekentenissen en de pleidooien van de advocaten, de motivering van het vonnis, kortom alle aspecten van de zaak waren en zijn geheim.

Journalisten kwamen niet verder dan het harmonica-hek van de Shanghaise Volksrechtbank Nummer 1. De enige officiële toehoorder, de Australische consul in Shanghai, hield in bijna alle stadia van het proces zijn mond. Het enige dat hij vertelde was dat de verdachten hadden bekend. Het andere snippertje informatie betrof de mededeling over de lengte van de straffen.

Mochten de 660.000 buitenlandse bedrijven en alle buitenlandse zakenlieden in China gehoopt hebben dat er meer duidelijk zou worden over het verschil tussen staatsgeheimen en vertrouwelijke, commerciele informatie dan moeten zij teleurgesteld zijn.

Het aftasten van die grens is een vorm van Chinese roulette. Als er al een les te trekken valt is het dat ook buitenlandse ondernemers uiterst voorzichtig moeten zijn in China , zeker als zij het spel van guangxi(het smeden van warme wederzijds profijtelijke relaties) spelen om aan cruciale bedrijfsinformatie te komen.

Nu wordt in China uitgezien naar de processen tegen de Chinese staalbedrijven die de vier Rio Tinto-mannen hebben omgekocht. Nog zwaardere straffen, en zelfs de doodstraf, behoren tot het arsenaal van de rechters en de CCP om hen te sanctioneren. Intussen is het voor Rio Tinto en Australië business as usual in China.