Discrete grapjes in de CDA-coulissen

Hoe ziet een schrijver een politicus? Franca Treur schaduwt deze week Jan Peter Balkenende, premier en mede-Zeeuw. Deel 1: Tussen voorlichters en beveiligers.

Heb je geen iPhone?” Europarlementariër Corien Wortmann kijkt verbaasd naar het ouderwetse mobieltje dat Jeroen de Graaf uit zijn broekzak trekt. De Graaf is de politiek assistent van Jan Peter Balkenende. „Wij mogen geen iPhone”, antwoordt hij spijtig met een blik op de demissionair minister-president. Die beaamt dat en haalt een al even oud toestel tevoorschijn. „iPhones kunnen niet beveiligd worden.” Ze speculeren over de nieuwe telefoon die ze binnenkort zullen krijgen. Balkenende vermoedt dat ze tot Nokia veroordeeld zijn. „Die is het moeilijkst te kraken.” Maar zijn assistent weet er al meer van. „Nokia wordt het ook niet”, lacht hij geheimzinnig.

We zijn in het Provinciehuis in Utrecht. Daar staan we in het gangetje bij de toiletten. In de aangrenzende zaal is een Europa-conferentie van het CDA aan de gang. Balkenende zal daar zo gaan speechen.

Ik loop een week met hem mee en zorg dat ik zoveel mogelijk in zijn buurt ben. Soms kan ik zelfs meerijden met zijn beveiligers. Als ik daar maar niks over opschrijf, want dat is staatsgevaarlijk.

Eigenlijk zou Balkenende het slotwoord doen. Maar omdat we bij een eerdere verplichting vroeger weg konden, wordt het toetje naar voren gehaald. „We moeten ook aan het gezin Balkenende denken”, grijnst De Graaf. „Hij heeft al twee nachten niet thuis geslapen.”

Balkenende kijkt op zijn horloge. In de zaal naast ons is nog steeds een spreker bezig. Wortmann zucht dat de beste man wat lang van stof is. Het is het startsein voor meer grapjes. Discreet, als de grappen die wij vroeger thuis maakten over dominees die niet van ophouden wisten. De Graaf tikt een sms’je.

„Hij is ook een Zeeuw”, zei Balkenende met een blik van verstandhouding, toen we elkaar een dag eerder ontmoetten. „Mijn sparring partner. We doen alles samen.” De Graaf beaamde dat. „Als we twee uur geen contact hebben gehad, dan bellen we elkaar. Even horen hoe het gaat.”

De politiek assistent is slechts een van een hele batterij mannen waarmee Balkenende omgeven is. Hij is van het CDA. Er is bijvoorbeeld ook nog Stefan Schrover van de Rijksvoorlichtingsdienst. Die is ook van het CDA, maar hij mag geen partijpolitieke dingen doen. Hij heeft de regie bij persconferenties en wijst Balkenende erop dat z’n stropdas scheef zit.

Hier op de partijbijeenkomst is naast de beveiliging alleen De Graaf paraat. Hij wurmt zijn mobiel weer in zijn broekzak en kijkt om zich heen met een blik van ‘moet jij nou eens opletten’. Nog geen minuut later wordt er in de zaal geapplaudisseerd.

Wordt vervolgd