Ulay toont water in al zijn vormen

Aan Chinese kunstacademies geldt het schilderen van water – het allerzachtste en allerhardste element – nog steeds als ultieme meesterproef. De student die de vluchtige weerkaatsing van bomen in water, de watervlugge schaduw van een vis op de bodem van een poel, het breken van licht in water natuurgetrouw kan weergeven, is een virtuoos. Voor die kunstenaar zal het schilderen van een mens, een paard of een stad daarna een peulenschil zijn.

Op die manier is de in 1943 Duitsland geboren, maar al sinds 1968 in Amsterdam wonende Ulay, niet bezig met water. Voor Ulay, die in de jaren zeventig en tachtig beroemd werd met snoeiharde performances die hij samen met zijn toenmalige geliefde Marina Abramovic uitvoerde, is water bron van leven, inspiratie, domein van sprookjes en legendes. Sinds 2002 houdt hij zich met het onderwerp bezig, als fotograaf, documentalist, én als de sympathieke, geëngageerde kunstenaar die andere kunstenaars bij zijn project betrekt. Zo is de multi-mediale, interactieve website en blog Waterfonie.nl ontstaan, waar Ulay zijn projecten documenteert en waar anderen hun eigen ‘waterwerken’ kunnen uploaden.

Vorig jaar maakte Ulay samen met zijn zoon Jurriaan Löwensteyn een reis naar Patagonië. Met een verrekijker die hij af en toe op een telefooncameraatjes monteerde legde Ulay vast wat hij aan water in al zijn verschijningsvormen tegenkwam. Wie verwacht dat die foto’s onscherp en amateuristisch zijn, moet bij stichting OutLINE in Amsterdam kijken. Want daar hangen er zesendertig plus een video van zijn zoon. De foto’s zijn haarscherp, betoverend mooi en geven subtiel commentaar op het drama van global warming dat zich in Zuid-Amerika afspeelt.

Er zijn beeldschone ijsbergen in alle nuances wit en blauw. Er zijn gletsjers die streng afsteken tegen zwart graniet, er zijn foto’s van opgedroogde beekbeddingen, en ook een woedend stralende zon boven een arcadisch avondlandschap. Vooral de foto’s die Ulay door een verrekijker schoot, bezitten een vervreemdende kwaliteit omdat het ruige Patagonië zich via een ‘piepgat’ aan je opdringt. Het geeft ze een esthetiek die toevallig kan zijn, maar daarom niet minder bijzonder is.

Lucette ter Borg

Ulay in Patagonia. T/m 24/4. Stichting outLINE, Oetewalerstraat 73, Amsterdam. Do t/m za 13-17 uur. Foto’s 500 euro, na 24 april 590 euro. Inl: waterfonie.nl