Realiteit

Als je een glas precies tot de helft vult met water, dan ziet een Democraat een glas vol champagne en een Republikein een glas vol met stront. Zo kun je het debat over de Amerikaanse gezondheidszorg ongeveer wel samenvatten.

Afgelopen zondagnacht bereikte dat debat zijn apotheose: met 219 stemmen voor en 212 stemmen tegen werd het zorgplan van president Obama door het Huis van Afgevaardigden goedgekeurd. Op dat moment spleet de aarde open en viel de wereld in twee delen uiteen. Met de Republikeinse seismograaf werd een schok gemeten van 9,8 op de schaal van Hitler. De Democratische seismograaf noteerde een schok van 9,3 op de schaal van Martin Luther King.

De ideologische tegenstelling die het zorgdebat in Amerika heeft blootgelegd, is zo bizar groot dat ze grenst aan het satirische. Waar de één spreekt van de langverwachte verwezenlijking van de American Dream in de beste traditie van de Founding Fathers, daar ziet de ander de definitieve stichting van een communistische heilstaat in de kwaadaardigste geest van Mao en Stalin. Op de Democratische meetlat van vooruitgang zweeft het zorgplan ergens tussen de uitvinding van het wiel en de afschaffing van de slavernij in – op die van de Republikeinen bungelt het tussen de Apocalyps en de atoombom.

De nuchtere realiteit bevindt zich natuurlijk, zoals altijd, ergens daartussenin. De nieuwe zorgwet is – zeker voor de Amerikanen die straks een verzekering krijgen – ontegenzeggelijk een enorme verbetering, maar het perverse systeem erachter blijft zo goed als intact. Er komt geen publieke zorgverzekering waar de Democraten altijd voor hebben gestreden. De Amerikaanse gezondheidszorg is en blijft een volledig geprivatiseerde sector met commerciële verzekeringsmaatschappijen als grootste begunstigden. Zij krijgen er alleen gedwongen 32 miljoen klanten bij.

In het circus van retoriek en machtspolitiek blijft van die realiteit meestal maar weinig over. Wie zondagnacht uitsluitend naar de Republikeinen op FoxNews had geluisterd, zou niet hebben kunnen slapen van de angst; wie alleen de Democraten op CNN had gehoord, zou niet hebben kunnen slapen van blijdschap.

Dan begrijp je opeens waarom filosofen zich al eeuwenlang het hoofd breken over de vraag of er wel zoiets bestaat als ‘de realiteit’ waarin we allemaal leven – of dat we allemaal leven in onze eigen realiteit. Ik vermoed dat laatste. Maar als ik mijn realiteit dan toch voor het kiezen had, zou ik wel kiezen voor die van Obama.