Einde van 'gasoorlogen' is in zicht

Is het einde van de Russisch-Oekraïense gasoorlogen in zicht? Misschien, als een nieuw plan dat door Kiev naar voren is geschoven serieus wordt genomen. De nieuwe regering wil dat een consortium van drie partijen (Oekraïne, Rusland en de Europese Unie) het gasnetwerk gaat beheren. Het stoutmoedige plan zou een einde kunnen maken aan de gasoorlogen, zekerheid kunnen bieden aan Rusland en zijn klanten, en de noodzaak kunnen wegnemen om in dure alternatieven te investeren. Maar de onderhandelingen zullen niet makkelijk zijn.

De periodieke gasoorlogen hebben een gebrek aan vertrouwen aan het licht gebracht, dat door een gezamenlijk beheer over de pijpleidingen zou kunnen worden weggenomen. De Russen en een Europees consortium, dat opereert met de zegen van de Europese Unie, zou geld investeren ter modernisering van het Oekraïense netwerk. Ze zouden ook delen in de inkomsten, als onderdeel van een langlopend leasecontract. Maar om tegemoet te komen aan de binnenlandse zorgen dat het land teveel weggeeft aan Rusland, zou Oekraïne uiteindelijk eigenaar blijven. Nóg een voordeel voor het in financiële problemen verkerende Kiev is de hoop dat Moskou dan misschien ook zou willen instemmen met lagere prijzen voor het gas dat door Oekraïne zelf wordt afgenomen.

De aantrekkingskracht voor Rusland en de EU is gelegen in het feit dat Russisch gas van oost naar west kan worden vervoerd via de meest economische route. Wegens het klimaat van drievoudig wantrouwen heeft Moskou de zogenoemde South Stream-pijpleiding gepropageerd, die gas via de Zwarte Zee naar de Balkan en Italië zou moeten transporteren. Dat zou 19 tot 24 miljard euro kosten – dat is een schatting, die makkelijk zou kunnen worden overtroffen. Intussen heeft de Europese Unie de 8 miljard euro kostende Nabucco-pijpleiding gesteund, die gas van God-mag-weten-waar via Turkije naar het Westen zou brengen.

Niettemin stuit het plan op diverse obstakels. Om te beginnen speelt Rusland, dat goed in de gaten heeft dat Oekraïne in de tang zit, het spel zo hard mogelijk. De Russen willen nog meer concessies binnenslepen voordat ze ermee instemmen Kiev een korting te gunnen op hun gas. Intussen moet de EU ervan worden overtuigd dat ieder plan dat betrekking heeft op Oekraïne de moeite waard is, gezien de chronische instabiliteit, de corruptie en het wanbeheer in het land. Maar tegen de achtergrond van het potentieel van een werkelijk waardevolle win-win-win-situatie kan het toch zinvol zijn te proberen dit voor elkaar te krijgen.

Jason Bush

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen: www.breakingviews.com