Een patiënt helpen in het buitenland? Kijk toch uit

In NRC Handelsblad van 17 maart stond een artikel over de reikwijdte van het Nederlands medisch tuchtrecht. De tuchtrechter achtte zich bevoegd een klacht te beoordelen over een incident dat zich in Nepal heeft voorgedaan. Als Nederlands arts moet je inderdaad goed nadenken voor je in het buitenland tot actie overgaat.

In 1984 waren mijn vrouw en ik op vakantie op Kreta. Tijdens een uitstapje naar de geboortegrot van Zeus viel plotseling een man voor ons plat voorover. Wij beiden waren in opleiding tot internist. Ik vond dat we moesten helpen. We spraken af: ik beadem, mijn vrouw masseert. Wonderlijk genoeg kwam het hart van onze patiënt op gang, maar de patiënt bleef half comateus met een zwakke pols. Het was duidelijk dus een groot infarct. Na een kwartier deed zich een nieuwe hartstilstand voor en overleed hij.

Eenmaal weer beneden aan de berg werden wij onmiddellijk staande gehouden: kende u die man en waarom hebt u hem geslagen, werd ons gevraagd. Wij legden uit dat een reanimatie zoals dat destijds gebruikelijk was, diende te beginnen met een stomp op het borstbeen om een prikkel te geven aan het hart om spontaan weer een normaal ritme te ontwikkelen. We werden niet geloofd, onze paspoorten werden ingenomen en we moesten mee naar het bureau waar de hele verdere dag hebben gezeten. Gelukkig mochten we ’s avonds terug naar ons huisje.

Twee dagen hebben we ons moeten melden, tot ze van een cardioloog in de hoofdstad begrepen hadden dat er in de VS en blijkbaar nu ook in Europa ook op straat zo werd gereanimeerd. Het uitoefenen van de geneeskunde in een ander land heeft risico’s die je niet meteen overziet.

Ons avontuur kreeg toch een leuke afloop. We ontvingen later een brief van de dochter van de man. Wij moesten er niet over inzitten dat de reanimatie uiteindelijk niet gelukt was: haar vader was een gepensioneerd hoogleraar oude geschiedenis. Volgens haar was het overlijden in de geboortegrot van Zeus zeker iets wat hij gewaardeerd en mogelijk zelfs geambieerd heeft.

Dr J.W.A. van Loenhout, dr J.H. van Loenhout- Rooijackers

Internist en longarts te Nijmegen