Een getal onder de tien...

Kan je gezicht verraden waaraan je denkt? Onderzoekers uit Australië en Zwitserland denken van wel. In elk geval bij getallen.

Stel: er is nog één muffin over, en je bent met zijn vijven. “Ik neem een getal onder de tien in mijn hoofd”, zegt je moeder. “Wie het raadt, krijgt de muffin.”

Hoe zorg je er dan voor dat je goed raadt? Misschien heeft je moeder wel een lievelingsgetal, zoals zeven. Maar als ze slim is, slaat ze dat natuurlijk over. Wat nu?

Een trucje is om meteen, voor ze kiest, te roepen: neem vijf! Als je moeder nog steeds slim is, kiest ze een ander getal. Maar aan haar ogen kun je nu zien of dat getal groter is dan vijf of kleiner. Met veel oefenen, en wat geluk, kun je misschien zelfs zien hoeveel groter of kleiner.

Om dat te begrijpen moet je twee dingen weten. Het eerste is dat het heel moeilijk is om in het wilde weg ergens aan te denken. Stel dat iemand zegt: je mag overal aan denken, behalve aan een witte olifant. Dan denk je dus aan een witte olifant.

Zo heb je nu ook het getal ‘vijf’ in je moeders hoofd gestopt. Het geheim is: als ze daarna een getal kiest dat groter is dan vijf, bewegen haar ogen een klein beetje naar rechts en naar boven. Kiest ze een getal dat kleiner is dan vijf, dan bewegen haar ogen juist een klein beetje naar links en naar beneden. Dat is het tweede dat je moest weten.

Zwitserse en Australische onderzoekers hebben dit ontdekt toen ze twaalf mannen om beurten in een meetapparaat zetten dat enorm goed oogbewegingen in kaart brengt. De mannen moesten elke seconde zomaar een getal onder de dertig noemen.

Na een tijdje konden de onderzoekers heel goed voorspellen welk getal ze als volgende zouden zeggen. Dat zagen ze aan de oogbewegingen.

Hoe kan dat? Waarschijnlijk lopen we, als we aan getallen denken, in gedachten een lange rij getallen af die links beneden begint met 1 en die dan naar rechts en naar boven naar steeds grotere getallen loopt. Onze ogen bewegen op die wandeling mee. Maar het is wel heel erg moeilijk om zulke bewegingen zonder meetapparaat te zien.