Drinkwaterwinning uit zeewater gaat het best met geulen op strand

Het beste procédé voor het winnen van drinkwater uit zeewater is de ondergrondse winning, een proces dat gebruik maakt van putten of infiltratiegeulen op het strand. Dit stelt Sabine Lattemann, die op 9 februari aan de TU Delft promoveerde op onderzoek naar de milieukundige effecten van ontziltingsinstallaties.

Bij ondergrondse drinkwaterwinning uit zee worden organismen door het strandzand uitgefilterd. Als zeewater uit zee wordt opgezogen zijn daarvoor aparte filters of chemicaliën nodig. Een beperking is wel de mogelijke aanwezigheid van ijzer en mangaan in zuurstofloos water in de putten. Ook de beperkte productiecapaciteit van putten op het strand en het gebrek aan ervaring met horizontale putten in zee kunnen een rol spelen.

De grootste installatie ter wereld waar ondergrondse waterwinning wordt toegepast is de begin maart opgeleverde Sur ontziltingsinstallatie in Oman. Het zeewater komt uit 33 geboorde strandputten van 80 tot 100 meter diep, de capaciteit van het omgekeerde osmose proces ligt op 80.200 kubieke meter per dag. Bij omgekeerde osmose stroomt het zeewater onder druk door een halfdoorlatend membraan met microscopische gaatjes, waarbij het zout achterblijft.

Ernstige milieueffecten zijn volgens Lattemann de lozing van het roodbruine anticorrosiemiddel bij ontziltingsinstallaties en de emissie van stoffen als stikstofoxide en zwaveloxiden en van relatief veel kooldioxide als gevolg van het energieverbruik. Ook kunnen mariene organismen beïnvloed en meegevoerd worden tijdens de winning van het zeewater. In 2009 produceerden ontziltingsinstallaties wereldwijd 36 miljoen kubieke meter drinkwater per dag uit zeewater, een groei van 30 procent ten opzichte van 2007.

Meer dan de helft van de installaties maakt gebruik van het omgekeerde osmoseproces, maar met name in het Midden Oosten ligt de voorkeur op het toepassen van thermische destillatie. ‘In het Midden Oosten is de energie goedkoop, het destillatieproces maakt vaak gebruik van afvalwarmte bij warmtekrachtcentrales. Het omgekeerde osmoseproces werkt op elektriciteit en is efficiënter. Rijkert Knoppers