Topambtenaar geeft goede voorbeeld niet

Het voorbeeldgedrag van topambtenaren bij ministeries is onvoldoende als het gaat om integriteit. Ruim de helft van de ambtenaren geeft hun een neutrale of negatieve beoordeling als het gaat om voorbeeldgedrag of ethische sturing op departementen.

Dat blijkt uit een ‘belevingsonderzoek’ van de Algemene Rekenkamer over integriteitszorg bij de rijksoverheidsdiensten. Ruim de helft van de ambtenaren is niet bekend met interne procedures en registratie bij integriteitsschendingen.

Leidinggevenden zelf vinden dat er wel voldoende aandacht is voor integriteitsbeleid. Volgens de Rekenkamer kan dat verschil erop wijzen dat integriteitsrisico’s worden onderschat.

Het onderzoek is een vervolg op een meting uit 2004. In vijf jaar tijd is er op de meeste departementen vooruitgang geboekt, stelt de Rekenkamer. Maar dat geldt niet voor de ministeries van Financiën, Defensie, Landbouw en Volksgezondheid. De Rekenkamer vindt dat zorgelijk, omdat integriteitsbeleid de komende jaren toch al onder druk komt te staan door bezuinigingen en reorganisaties.

In twee jaren (2007 en 2009) maakten de ministeries gezamenlijk melding van 608 meldingen van integriteitsschendingen, uiteenlopend van fraude, diefstal, belangenverstrengeling en misbruik van bevoegdheden. Meestal worden die intern afgehandeld, aangifte bij het Openbaar Ministerie komt nauwelijks voor. Het is onduidelijk hoeveel affaires er werkelijk bij de rijksoverheid spelen, omdat het nog niet gelukt is om een centraal registratiepunt in het leven te roepen.