Muziek voor slapende mensen

Sky Orchestra is een werk van de Britse kunstenaar Luke Jerram, gemaakt voor de slapende mens. Terwijl de stad heel langzaam ontwaakt, drijven er zeven luchtballonnen voorzien van speakers over de huizen. Elke ballon speelt een ander element van een speciaal gecomponeerd muziekstuk. De lucht vult zich met deze klanken en als het licht wordt, tekenen zich de grote kleurige ballonnen af.

Deze performance reist de wereld over en vond al plaats in Sydney, Stratford, Bristol en in Zwitserland. Het fijne van het web is, dat je de droomcomposities van Dan Jones kunt beluisteren en filmpjes kunt bekijken waarin je de ballonnen over de stad ziet zweven in de ochtendschemer. Het werk is romantisch en zet aan tot dromerij. Een aantal jaar geleden was ik bij een presentatie van Jerram, waarin hij vertelde over zijn samenwerking met slaaponderzoekers. Met psychologen van de University of the West of England werden voorstellen gedaan voor muziekstukken, en onderzoeksvragen geformuleerd. Jerram hield vervolgens een concert voor honderden slapende mensen. Hieruit voort kwam The Dream Director, een museale installatie die bestaat uit een reeks kleurige aan elkaar geschakelde cellen waarin bezoekers kunnen overnachten. Elke bezoekers heeft zijn eigen ‘pod’ en doet een masker op voor hij zich neervlijt op een matras en de nacht in gaat. Het masker meet de oogbewegingen van de slaper. Uit de reacties blijkt dat slaappatronen met klanken te beïnvloeden zijn.

Jerrams experimenten zijn uitgebreid te lezen, horen en vooral te bekijken. En dat is een feest. Je kunt uren vertoeven op zijn website en van de ene verbazing in de andere rollen.

Prachtig zijn de glassculpturen die Jerram maakte van representaties van virussen. Hij ontwierp ze in samenspraak met virologen van de universiteit van Bristol. Foto’s en filmpjes leggen uit waarom de virussen in kleurloos glas gemaakt worden en wat het nut is van het visualiseren van virussen.

Afgelopen week was Jerrams werk Play Me, I’m Yours te zien in Barcelona. Dit project bestaat uit straatpiano’s die tijdelijk in een stad worden neergezet: in skateparken, treinstations, wasserettes, en fabrieken. Wie er op speelt en hoelang ligt aan de buurt en zijn bewoners. Sommige piano’s zijn door de bevolking beschilderd. Via een website met een plattegrond kun je zien waar de piano’s staan en zijn de muziekinstrumenten met elkaar verbonden.

Jerram wil met dit project het publiek uitnodigen mee te spelen en „de kwestie van eigendom en regels van publieke ruimte” aan de orde stellen. In 2009 was dit kunstwerk aanleiding voor een discussie in het Britse Hogerhuis over de absurditeit van de Britse muzieklicentiewetten. Toen het project in Londen werd gehouden, dansten mensen met paraplu’s rond een piano. Het regende. Luke Jerrams werk stemt altijd vrolijk: de lente is aangebroken.

De website van Luke Jerram: www.lukejerram.com