Hoeveel privéruimte heeft kroonprins Willem-Alexander?

willem-alexanderPrins Willem-Alexander en prinses Maxima kochten vorig jaar twee percelen grond in de Argentijnse provincie Neuquen. Dat is een privé-aangelegenheid, zei premier Balkenende daar vorige week over. Maar zodra privé-beslissingen het openbaar belang raken, is de premier ook daarvoor verantwoordelijk. Maar wanneer is dat?

Gisteren lieten SP en GroenLinks weten dat ze binnen een week meer uitleg willen van de premier over de grondaankoop door ‘ vastgoedkoning Willem-Alexander’ (Ronald van Raak, SP). Balkenende heeft Kamervragen over de aankoop volgens Ineke van Gent van GroenLinks met een kattebelletje geprobeerd af te doen. Lees die brief hier. Zij wil nog steeds weten of de premier zich ervan verzekerd heeft dat deze transactie de prins niet in opspraak zal brengen.

Zo ging dat immers ook met Mozambique. Het vakantiehuis dat prins Willem-Alexander en prinses Maxima daar wilden laten bouwen werd in eerste instantie als privé-besluit gepresenteerd. Maar zodra het project in opspraak kwam, en dat kwam het, raakte het aan het openbaar belang. Er kwam onder meer kritiek op de keuze voor een straatarm land als locatie voor een luxe vakantievilla. Daarom wil Van Gent weten of zo’n scenario zich niet zal herhalen in deze kwestie.  Zij kreeg in de Volkskrant vorige week bijval van hoogleraar staatsrecht Jan Vis. Lees dat artikel hier.

De Groningse hoogleraar staatsrecht Jan Douwe Elzinga zegt dat de ruimte voor de prins is ‘beperkt’ door de kwestie Mozambique. ‘Anders had hier geen haan naar gekraaid.’Hij snapt de belangstelling van de Kamer, maar begrijpt ook dat premier Balkenende een streep trekt. ‘Waarom mag de prins niet wat andere Nederlanders wel mogen, sparen, beleggen en investeren? Ik ga ervan uit dat Balkenende de investering beoordeeld heeft en tot de conclusie is gekomen dat deze transactie het openbaar belang niet zal gaan raken.’

Vorig jaar schreef  de Volkskrant dat de directeur van het vastgoedproject waar de percelen grond deel van uitmaken, Muelle de Piedra, zijdelings genoemd werd in een corruptieonderzoek. De  man was niet zelf betrokken geweest bij de transacties waarnaar onderzoek werd gedaan, maar een collega van hem. En het ging ook om een ander bedrijf van de directeur. Zo leek de ‘opspraak’ vanzelf alweer te beginnen.
Wanneer raakt een privé-besluit het openbaar belang? Premier Wim Kok was daar in 2000 vrij duidelijk over. Hij verdedigde toen koningin Beatrix in de Kamer omdat zij op skivakantie ging naar Oostenrijk, juist toen rechtsextremist Jörg Haider daar aan de macht kwam.

,,Dan kom ik bij de vraag of de ministeriële verantwoordelijkheid, als die het onschendbare staatshoofd betreft, alomvattend is. Is die zonder uitzondering aanwezig, ook als het gaat om andere leden van het Koninklijk Huis, voorzover men werkzaamheden verricht die het openbaar belang raken? Het antwoord op die vragen is ’’ja’’. Er is vanmorgen een aantal malen gesproken over de factor privé. Privéwerkzaamheden, privé-verrichtingen, -vakantie. De vraag was of de minister-president daar geen ministeriële verantwoordelijkheid voor draagt. Ik kan de Kamer op dat punt echt geruststellen. Daar draagt de minister-president ook verantwoordelijkheid voor.”

Vindt u dat het kabinet medeverantwoordelijk is voor investeringsbeslissingen van de prins?

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.