De geruisloze commissaris

Kabouters opgepast! In een vrolijk bedoeld rubriekje in werkgeversblad Forum van VNO-NCW doet voormalig Heineken-topman Anthony Ruys luchthartig verslag van zijn keuzes de afgelopen jaren. De gewezen topman, die in 2005 op zijn 58ste „redelijk vroeg met pensioen” is gegaan, vertoeft tegenwoordig vier maanden per jaar op zijn boerderij in Toscane, waar hij een olijfboomgaard exploiteert.

Ruys, die in oktober 2005 vertrok bij Heineken, zegt dat hij „in grote vrindschap” vertrok, toen de bierbrouwer zijn raad van bestuur terugbracht van vijf naar drie man. Ruys vond het na 13 jaar „allemaal niet zo boeiend meer”. De beurswaarde van Heineken was onder zijn voorzitterschap gehalveerd. Ruys’ vertrek kostte Heineken in totaal ruim 7,2 miljoen euro aan doorbetaald salaris, pensioenstorting en bonussen.

Het interview in Forum levert een aardig inkijkje in het old boys network. Ruys erkent ruiterlijk dat hij zijn commissariaat bij STOP Aids Now! te danken heeft aan Heineken, net als dat bij Britisch American Tobacco. Een plek in de raad van toezicht van het Rijksmuseum vloeide voort uit een reis naar Afrika, in gezelschap van Herman Wijffels, zijn voorganger bij het Rijks.

In 2005 was hij al commissaris bij ABN Amro geworden. Een lastige klus want de bank was in die jaren eerst bezig met expansie om vervolgens in 2007 in een slepende overnamestrijd verzeild te raken. Ruys bagatelliseert zijn bijdrage in die historische verwikkelingen van de bank. „De financiële sector bleek niet mijn stiel. Ik had die functie gekregen wegens mijn zakelijke contacten en bestuurlijke ervaring, maar ik begreep die bankproducten gewoon niet. En ik was niet de enige.”

Zoveel zelfkennis kom je zelden tegen bij een commissaris. Maar ernaar handelen deed Ruys niet. Hij bleef zitten toen de kredietcrisis uitbrak en ook toen de miljardenovername van de bank door de Nederlandse Staat in 2008 werd teruggedraaid. Ruys diende zijn volle termijn uit tot 2009, en ontving daar jaarlijks 70.000 euro voor.

Zijn ontboezemingen doen denken aan de taakopvatting die Ruud Lubbers had als commissaris bij uitzendconcern Content begin jaren negentig. De oud-premier noemde zichzelf eind 1999 ‘commissaris op afstand’, om zijn verantwoordelijkheid voor vermeende beursfraude bij Content te marginaliseren.

Ruys is nu nog bestuurder en toezichthouder van Madurodam. Enige aantoonbare ervaring met miniatuurbouw is niet terug te vinden in zijn cv. Dat is voor Ruys vast geen probleem. Maar de bewoners van Madurodam zijn gewaarschuwd.

Egbert Kalse