Luns was tegen huwelijk Beatrix

Minister van Buitenlandse Zaken Joseph Luns uitte in 1965 bezwaren tegen het voorgenomen huwelijk van kroonprinses Beatrix en Claus von Amsberg. Dat schrijft emeritus hoogleraar diplomatieke geschiedenis Albert Kersten in zijn vandaag verschenen biografie over Luns (1911-2002). De minister betreurde het dat Von Amsberg geen prins was. Bovendien vond hij hem „arrogant, eerzuchtig en een vrouwenjager”. Deze informatie, afkomstig uit het diplomatieke roddelcircuit, bleek onjuist.

In Luns’ katholieke en conservatieve wereldbeeld ondermijnden huwelijken van de Oranjes met lage adel of gewone burgers de bestaande maatschappelijke orde. Alleen partners afkomstig uit de hoogste buitenlandse adel garandeerden volgens hem de continuïteit van de monarchie.

Eerder, in 1964, stuitte het voorgenomen huwelijk van prinses Margriet met Pieter van Vollenhoven bij Luns op grote bezwaren. Een ‘dynastie Van Vollenhoven’ was volgens de minister niet levensvatbaar. Ook de keuze van prinses Irene voor de Spaanse carlistische troonpretendent Hugo Carlos de Bourbon verontrustte hem, zij het in dat geval om politieke redenen.

Op de achtergrond speelde de gespannen relatie tussen de minister en koningin Juliana een rol. Het scheelde weinig of Luns was in 1952 niet tot minister van Buitenlandse Zaken benoemd. Juliana vond Luns te licht voor de functie; hij was volgens haar beter bedreven in het maken van tafelschikkingen. Uiteindelijk zou Luns tot medio 1971 het ministerschap van Buitenlandse zaken bekleden, een Nederlands record.

Biograaf Kersten kreeg in 1995 van Luns exclusieve inzage in zijn privé-archief. Hij begon in 2002 aan zijn onderzoek.

Recensie: morgen in Boeken