Kost over een land vliegen de vliegmaatschappij geld?

Peter van Sabben doet een traineeship in Salzburg (Oostenrijk). Hij vliegt vaak naar Nederland en vraagt zich af of luchtvaartmaatschappijen moeten betalen voor het gebruik van het luchtruim van een land, en voor de milieuvervuiling die dit oplevert.

Inderdaad betalen maatschappijen een heffing voor het vliegen boven landen, maar hierbij gaat het niet om milieubelasting. De zogeheten en-route-heffing is voor de financiering van de luchtverkeersleiding.

Ieder land is verantwoordelijk voor de eigen luchtverkeersleiding – ook in Europa – en elk land kent zijn eigen heffing. Wel werken 38 Europese landen samen in de organisatie Eurocontrol, waarin ze hebben afgesproken de heffing op dezelfde manier te berekenen.

Per honderd kilometer vliegen geldt in elk land een ander tarief. In Nederland is dit 66 euro. Voor vluchten boven verschillende Europese landen krijgen maatschappijen één rekening van Eurocontrol. Daarin wordt ook het gewicht van het vliegtuig meegerekend. Het geïnde geld verdeelt Eurocontrol weer onder de nationale luchtverkeersinstanties.

Een vlucht van Oostenrijk naar Nederland kost afhankelijk van het gewicht van het vliegtuig enkele honderden euro’s,  zegt Adriaan Heerbaart, directeur van het Centraal Heffingenbureau van Eurocontrol. „Bij grote gebruikers als Air France-KLM brengen we maandelijks voor hun Europese vluchten een bedrag van 10 à 15 miljoen euro in rekening.”

Binnen Europa verschillen de nationale tarieven nogal, van 30 euro per 100 kilometer in Turkije tot 84 euro in Spanje. „Dat hangt onder meer samen met de complexiteit van het luchtruim, maar ook met de efficiëntie van de luchtverkeersleiding in een land”, zegt Jeff Poole, werkzaam bij luchtvaartbrancheorganisatie IATA.

Voor milieuvervuiling moet de luchtvaartsector wel op andere manieren betalen. De Nederlandse vliegtaks op tickets, een extra milieubelasting, werd vorig jaar wegens negatieve economische effecten afgeschaft. Maar luchtvaart wordt vanaf 2012 deel van het Europese emissiehandelsysteem (ETS). Dat betekent dat maatschappijen die veel CO2 uitstoten moeten gaan betalen.

Mark Beunderman