Bangkok kleurt nog wel even rood

De Thaise regering weigert om nieuwe verkiezingen uit te schrijven, ondanks protesten.

Ze probeert vooral tijd te winnen, om met populisme het platteland te paaien.

Premier Abhisit Vejjajiva van Thailand is nog niet van de rode shirts af. De tienduizenden plattelandsbewoners die in Bangkok protesteren tegen de regering maken zich op voor een nieuw ‘historisch straatprotest’ op zaterdag. Gisteravond hebben zij massaal kaarsjes gebrand voor de zieke koning Bhumibol. Alweer een fotogeniek protest, nadat zij vorige week de stoep van Abhisits huis besmeurden met hun eigen bloed, in een luguber ritueel om het kabinet te vervloeken.

Voor de zekerheid heeft de premier dinsdag de wet voor interne veiligheid (ISA), die het leger de macht geeft de orde te bewaren, een week verlengd. De betogers houden het tot nu toe vreedzaam. Ze weten dat zij niet op militaire steun kunnen rekenen, zoals hun politieke tegenstanders – de geelhemden – toen die eind 2008 het vliegveld van Bangkok bezetten. Als de roodhemden gewelddadig worden, staat het leger klaar om hen van straat te vegen, net als in april vorig jaar dreigde te gebeuren.

Daarom is het meest waarschijnlijke scenario dat de protesten op een laag pitje doorsudderen, tot iedereen terug moet naar zijn werk en Bangkok kan overgaan tot de orde van de dag. De financiële markten lijken ook daarvan uit te gaan. De Thaise beursindex is deze maand zelfs gestegen.

Het protest, een van de grootste sinds het begin van de politieke impasse in 2006, laat wel zien dat de roodhemden nog altijd een politieke beweging vormen om rekening mee te houden. Hun tegenstanders, zoals in dagblad The Nation, zetten hen graag weg als volgzame ‘rent-a-crowd’, vanuit Dubai gefinancierd door ex-premier Thaksin Shinawatra. Wie het Thaise platteland bezoekt, waar iedere tuktukrijder kan opsommen welk beleid Thaksin ten gunste van hen heeft doorgevoerd, weet dat hun politieke wensen echt zijn en niet zomaar zullen verdwijnen.

Door te weigeren nieuwe verkiezingen uit te schrijven, geeft Abhisit zichzelf tijd om de populistische maatregelen van Thaksin te kopiëren en het platteland zo van zijn populaire voorganger los te weken. Hij heeft aangekondigd vijftien jaar onderwijs gratis te maken, hij geeft pensioenen aan ouderen en werkt aan een inkomensgarantie voor boeren. De meeste van Thaksins maatregelen, zoals een programma voor goedkope gezondheidszorg, lopen gewoon door.

Abhisit zegt dat deze maatregelen zo succesvol zijn dat hij al stemmen aftroggelt van de Thaksin-gezinde partij Puea Thai. Maar een opiniepeiling van de Assumption Universiteit begin februari liet zien dat zijn Democratische Partij op dit moment een verkiezing zou verliezen.

Een zege voor Abhisit eind 2011 wanneer de volgende verkiezingen staan gepland, zou goed zijn voor de rust in de politiek. Maar als Thaksins medestanders weer winnen, zoals bij alle verkiezingen sinds zijn aantreden in 2001, zal dat het leger en de geelhemden weer op stang jagen. Het leger verwijderde Thaksin in 2006 met een coup; de geelhemden hielpen met hun bezetting van regeringszetel en vliegveld in 2008 het vertrek van twee Thaksin-gezinde premiers af te dwingen. Abhisit werd premier dankzij politieke manoeuvres, tot woede van de rode shirts.

Maar het kan heel goed zijn dat de politieke constellatie tegen die tijd radicaal anders is. Bhumibol ligt al maanden in het ziekenhuis, het is niet zeker dat hij eind 2011 haalt. Zijn dood zal Thailand tijdelijk ontwrichten. Als zijn impopulaire zoon Maha Vajiralongkorn de troon bestijgt, zijn de politieke kaarten wellicht anders geschud. Anders dan zijn vader heeft Vajiralongkorn meer op met Thaksin.