Wetenschap kort

Vet uit noten, vis en planten is écht beter voor het hart

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam. Wie de ongezonde, verzadigde vetten uit kaas, melk en vlees niet meer wil eten, moet ze vervangen door meervoudig onverzadigde vetten, schrijven onderzoekers van de Harvard Medical School in een gisteren online gepubliceerd artikel in PLoS Medicine. Er was discussie over de vraag of mensen wel gezonder worden van meervoudig onverzadigde vetten (uit noten en vette vis en plantaardige olie). Lang is geadviseerd om überhaupt minder vetten te eten, en bijvoorbeeld wat meer koolhydraten, of eiwit. Niet om het lichaamsgewicht (wie wil afvallen moet minder eten) maar om het hartziekterisico. De onderzoekers namen alle eerdere onderzoeken samen, voerden een statistische analyse uit en concluderen: 19 procent minder kans op hart- en vaatziekten als je verzadigde vetten weglaat en er meervoudig onverzadigde vetten voor in de plaats neemt.

Longkankergen geïdentificeerd

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam. Mensen die niet roken en toch longkanker krijgen, hebben een genvariant die veel minder vaak voorkomt bij niet-rokers die geen longkanker krijgen. Longkanker is sterk gekoppeld aan roken, maar één- tot tweetiende van alle longkankerpatiënten heeft zelf nooit gerookt. Niet-rokende vrouwen krijgen vaker longkanker dan niet-rokende mannen. Dat kan komen doordat ze (vroeger) vaker meerookten met de rokende man in huis. Of door luchtverontreiniging binnenshuis. Naar een genetische oorzaak was lang gezocht. De nu gevonden genvariant verhoogt de kans op longkanker met 60 procent, noteert een zondag online gezet artikel in The Lancet Oncology. Het gaat om een variant in een gen dat betrokken is bij ontwikkeling en groei van longweefsel. In mensen met verhoogde longkankerkans is het minder actief.

Nieuw record voor deeltjesversneller

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam. In de reusachtige LHC-deeltjesversneller hebben vrijdagochtend deeltjes gecirculeerd bij een energie van 3,5 tera-elektronvolt (TeV), de hoogste energie die ooit op aarde in een deeltjesversneller is bereikt. De deeltjes circuleerden in twee tegengestelde richtingen, maar er zijn nog geen deeltjesbotsingen geweest. Op de lange termijn, na 2012, zouden de deeltjes in de LHC-versneller bij het Europees centrum voor deeltjesonderzoek, het Cern bij Genève, bij een energie van 7 TeV moeten circuleren. Tot eind 2011 is 3,5 TeV de beoogde energie. Voor nu streven de versnellerexperts ernaar de deeltjes bij deze energie volgende week dinsdag te laten botsen.