Tegengeluid van moslims? Hè, we zijn toch Nederlanders

De ene beledigende opmerking na de andere krijgen Nederlandse moslims tegenwoordig uit de politiek naar hun hoofd geslingerd.

Waarom zijn ze zo stil?

Hoe erg vernederd kan je worden zonder actie te ondernemen? De Nederlandse moslims horen dag in dag uit dat hun religie „een fascistische ideologie” is en „een gevaar voor de Nederlandse samenleving”. Dat die „zogenaamde profeet Mohammed” een „barbaar, massamoordenaar en pedofiel” is. Of iets dergelijks. En dat zegt dan een parlementariër.

Waar blijft het tegengeluid van de moslims?

Hoezo, een tegengeluid van de moslims, vraagt islamdeskundige en oprichter van de poldermoskee in Amsterdam, Mohammed Cheppih. „We zijn toch Nederlanders? De héle samenleving zou moeten opstaan. Wilders maakt Nederland kapot. We zouden hem massaal moeten negeren.”

Ja, zegt Farid Azarkan, directeur van het Samenwerkingsverband van Marokkaanse Nederlanders (SMN). „Waar blijven al die fatsoenlijke Nederlanders die zeggen: ‘Zo gaan we niet met elkaar om’?” Het zou mooi zijn, zegt Azarkan, als niet-moslims hun moslimlandgenoten massaal zouden steunen. „Stel dat alle vrouwen in Almere nou een hoofddoek omdoen.” Azarkan grinnikt. „Maar dat is niet reëel.” Hij denkt weleens aan een breed verzet, maar gelooft dat het uiteindelijk averechts zal werken. „Stel je voor dat we een massademonstratie organiseren op, zeg, het Haagse Malieveld. Dan staat dat opeens vol met duizenden hoofddoeken. Mensen die niet bang zijn voor de islam zullen dat prima vinden. Maar die hoef je niet te bereiken. De aanhangers van Wilders zullen denken: ‘Getver, daar zijn ze’.”

Een brede moslimbeweging is ook lastig te organiseren omdat dé moslim niet bestaat. De onderlinge diversiteit is groot. Marokkanen, Turken, Somaliërs, Surinamers, Iraniërs en Irakezen hebben hun eigen geloofsleven en gemeenschappen. Ga die maar eens mobiliseren. „Niet te doen”, zegt Azarkan.

Een verbindende, Nederlandse islam moet zich nog ontwikkelen, zegt sociaal-wetenschappelijk onderzoekster en promovenda in Leiden Loubna el Morabet. „Dat is een proces. De moslims in Nederland zijn al echt Nederlands. Ik heb onderzoek gedaan in Nederland en Engeland en je ziet dat moslimstudenten hier de Nederlandse mentaliteit overnemen: ‘Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.’ Zo praten ze ook. Dit is hun land.”

Er is te veel onderlinge kinnesinne en simpelweg niet de politieke wil om samen een front te vormen, denkt Ibrahim Wijbenga van Platform Aanpak Jeugdcriminaliteit. „Aan een eigen politieke beweging zijn de Nederlandse moslims voorlopig nog niet toe. Wat dat betreft kunnen wij nog veel leren van de politieke partijen die zich tegen de PVV verzetten.”

„Wilders zaait angst door te zeggen dat dé moslims de boel hier gaan overnemen”, zegt Azarkan. „Maar dat is een lachertje.” Beste voorbeeld, zegt hij, zijn de moslimpartijen. Die wisten bij de recente gemeenteraadsverkiezingen nergens een zetel te bemachtigen, behalve in Den Haag. Hoezo dan de boel overnemen? Azarkan: „Moslims stemmen kennelijk op een partij die bij hen past, ze stemmen niet op een religie. Integratie noemen we dat.”

Veel Nederlandse moslims en niet-moslims voelen zich ongemakkelijk bij de steeds hardere taal van de PVV. Moslims die zich niet aanpassen aan de dominante cultuur, worden het land uitgezet. Criminelen van Marokkaanse afkomst moeten door de knieën worden geschoten. Dat soort dingen.

Maar het vertrouwen van de Nederlandse moslims in de Nederlandse democratie is groter dan hun angst.

„Natuurlijk voel ik me bedreigd als ik Wilders hoor praten”, zegt Loubna el Morabet. „Maar als ik een stap terug zet, besef ik dat hij zijn ideeën niet kan uitvoeren. Die kopvoddentaks is onzin en immigratie uit islamitische landen stoppen, is discriminatie. In Nederland is het gelijkheidsbeginsel heel sterk verankerd in de wet.”

Ook Sandra Doevendans, tweedejaars studente antropologie in Amsterdam en bekeerlinge, heeft vertrouwen in de wetgeving van Nederland en Europa. „Om zijn ideeën uit te voeren moet hij vrijheid van godsdienst uit de wetboeken halen. Daarvoor moet de grondwet worden aangepast. Dat kan hij vergeten.”

Als de PVV bij de Kamerverkiezingen in juni flink zal winnen, wat dan? „Met schelden kan je geen land regeren, zegt Farid Azarkan.

Laat Wilders maar een coalitie vormen dan, zegt Ibrahim Wijbenga. „Keffen aan de politieke zijlijn zoals de PVV nu doet, is heel wat anders dan verantwoordelijkheid nemen. Dan moet je keuzes maken, vuile handen maken, compromissen sluiten die de achterban je niet in dank zal afnemen – zeker niet als je zoveel onderbuik-demagogie uitkraamt.”

Sandra Doevendans vindt dat ook: „Misschien gaat hij vanzelf op z’n bek en dan zijn we meteen klaar. Net als toen met de LPF.” Loubna el Morabet hoopt ook dat Wilders, als de PVV groot wordt, een coalitie vormt. „Dan moet hij ook heldere ideeën hebben over andere punten dan moslims. Wat wil hij eigenlijk doen met ons land? Het enige wat hij roept, is dat hij anti-islam is. Voor de rest is het mistig.” Sandra Doevendans: „Bang ben ik niet. Als Wilders wint, is dat voorbeschikt. Maar het is wel een onprettig idee.”

We moeten rustig blijven, zegt Ibrahim Wijbenga. „Wilders overschreeuwt zichzelf, wordt een karikatuur van zijn eigen haat. Op een gegeven moment keert dit zich tegen hem. Dan zal hij als een baksteen vallen.”

Mohammed Cheppih is het daar niet mee eens: „Het frustreert me enorm dat partijen regeren met Wilders niet uitsluiten. Het zou een helder teken zijn als alle partijen zouden zeggen: ‘We willen niet met de PVV samen.’ Die partij is leeg, heeft nauwelijks standpunten. De samenleving als geheel moet hard terugslaan. Dit accepteren we niet! Dat gewoon helder stellen. Anders gaan we straks met elkaar op de vuist. De angst die hij zaait is irreëel maar hij wordt geloofd. Hoe hoger de minaretten, hoe banger de mensen.”

Die angst wordt ook aangewakkerd door de mediahype rond Wilders, vindt Loubna el Morabet. „Ik vind het belachelijk dat de media zoveel aandacht besteden aan een partij die bij elkaar een handjevol zetels in gemeenteraden heeft gehaald. Dat valt in het niet bij wat bijvoorbeeld D66 heeft gehaald aan extra zetels. D66 is de grote winnaar van de gemeenteraadsverkiezingen en dat is juist een partij die tegen Wilders zegt: ‘Je sluit mensen uit, je discrimineert.’ Dat krijgt relatief weinig aandacht.”

We moeten de angst van een deel van de autochtone Nederlanders wel serieus nemen, vindt Sandra Doevendans: „Als zij zich niet gehoord voelen, verandert er niets aan het klimaat in Nederland. Uiteindelijk gaat het om wat de mensen op straat vinden.” Volgens Farid Azarkan kunnen moslims het beste in persoonlijk contact die angst ontzenuwen. „Je moet mensen weten te raken. Een klein deel van de mensen is nu eenmaal xenofoob. Ik geloof niet dat je die massaal kunt beïnvloeden. Die moeten gewoon op straat merken dat je weliswaar moslim ben, maar verder best oké.”