Goed in zijn vel als 'The Dude'

Na bijna veertig jaar acteren en vijf nominaties kreeg Jeff Bridges dit jaar zijn langverwachte Oscar. Niemand misgunt het hem.

Nu Jeff Bridges (60) zijn welverdiende Oscar kreeg als countryzanger Bad Blake in Crazy Heart, behoort zijn eretitel „meest ondergewaardeerde acteur van Hollywood” tot het verleden. Alsof iemand ooit een hekel aan Bridges had, een acteur die al bijna veertig jaar vlak onder de A-lijst van Hollywood werkt.

Dat dankt hij deels aan omstandigheden. Bridges brak begin jaren zeventig door, toen Amerika behoefte had aan neurotische helden: Jack Nicholson, Robert De Niro, Al Pacino. En minder aan de relaxte, zonnige Bridges, made in California. Hij werkte met grote regisseurs, vaak in hun mindere films. Maar maakte ook zelf dubieuze keuzes: geen Jaws en Indiana Jones, wel King Kong en Tron. Hij speelde hoofdrollen in monumentale zeperds als Heaven’s Gate en Tucker, maar krikte veel matige films op met zijn aanwezigheid. Bridges heeft er vrede mee: hij hoeft niet zo nodig. „In wezen ben ik lui”, zegt hij. „Ik laat me op sleeptouw nemen.” Succes en falen glijden van hem af.

In het begin van Crazy Heart zien we Bridges als Bad Blake een bowlinghal binnenwandelen. Een sloddervos met een grijze sik: is dat ‘The Dude’ niet? Het kan geen toevallige referentie aan The Big Lebowski uit 1998 zijn. Een komedie die indertijd lauw werd ontvangen, maar nu een ware cultus is, compleet met Lebowski-feestjes waarbij fans zich als filmkarakters verkleden, liefst als The Dude. Bridges treedt daar soms op; hij speelt gitaar en zingt in Crazy Heart al zijn liedjes zelf.

The Dude is een oude hippie die in kamerjas, slippers en onderbroek door de wereld sloft en leeft voor bowling en White Russians. Bridges had er gemakkelijk een van die karikaturen van kunnen maken die komedies van de gebroeders Coen doorgaans bevolken. Maar The Dude is echt; Bridges weet in een rol te verdwijnen en toch zichzelf te blijven.

Als zestigjarige mist hij die stramme oude mannenwaardigheid van het type Clint Eastwood, alleen al door de jengeltoon die vaak in zijn stem sluipt. Dat hoort bij Bridges, net als zijn toegeknepen ogen en zijn rubberen glimlach. Zijn charme heeft iets onpeilbaars: een van zijn glansrollen was als onwennige alien in mensenlichaam in Starman.

Jeff Bridges speelde de laatste jaren veel rollen die tegen The Dude aanschuren, compleet met baardje: Bad Blake, junkievader in Tideland, hippiemilitair in The Men who Stare at Goats . Opmerkelijk, want vroeger was typecasting zijn grootste angst. Hij zag het vader Lloyd gebeuren, die na tv-serie Sea Hunt eeuwig de heldhaftig scubaduiker bleef. Maar als The Dude zit hij goed in zijn vel.

Bridges bedankte zijn ouders tijdens het Oscargala omdat ze hem zo’n „groovy profession” lieten kiezen. Zijn loopbaan is puur nepotisme, herhaalt hij graag. Hij stamt uit Hollywoodadel, zijn broer Beau acteert eveneens. Vader bracht hem al jong de kneepjes van het acteren bij en liet hem als baby op tv debuteren. Het gaf Bridges een mooie startpositie, maar zijn eerste Oscarnominatie als Texaanse dorpsjongen Duane in The Last Picture Show dankte hij toch echt aan talent en charisma. Hij verdween nooit meer, bedaard zwevend vlak onder de radar. The dude abides.