Eindelijk

Hij behoort steevast tot de top-5 in lijstjes van Beste Amerikaanse Presidenten Ooit: Theodore ‘Teddy’ Roosevelt (1858-1919), de charismatische Republikein die zijn land in het eerste decennium van de twintigste eeuw effectief leidde. Na zijn ambtsperiode gaf hij in 1909 het stokje vol vertrouwen door aan partijgenoot William H. Taft (met zijn 150 kg overigens tot op de dag van vandaag onbetwist eerste in het lijstje Dikste Amerikaanse Presidenten Ooit). Roosevelt dacht dat het goed zat en ging vrolijk op safari in Afrika; hij was een fervent jager en natuurliefhebber.

11.397 gedode dieren later kwam Roosevelt terug in zijn vaderland. Al snel besefte hij dat hij de kwaliteiten van zijn opvolger verkeerd had ingeschat. Hij vond Tafts beleid te behoudend en te weinig visionair. Roosevelt stelde zich daarom bij de volgende presidentsverkiezingen van 1912 opnieuw kandidaat. Een (te) risicovolle zet, want veel hoge partijfunctionarissen hadden hun steun al aan Taft gegeven. Tijdens de Republikeinse Conventie kwam het tot een splitsing: Roosevelt en zijn aanhangers begonnen de Progressieve Partij, ook wel Bull Moose Party (‘Elandspartij’) genoemd omdat Roosevelt zichzelf ‘nog zo sterk als een eland’ voelde.

De Progressieve Partij deed haar naam eer aan. In een uitgebreid manifest spraken Roosevelt & co zich uit voor verregaande sociale en democratiserende hervormingen: invoering van vrouwenkiesrecht en minimumloon, afschaffing van kinderarbeid, betere arbeidsomstandigheden en ‘het beschermen van huiselijk leven tegen de gevaren van ziekte […] door het aannemen van een systeem van sociale verzekeringen voor Amerikaans gebruik’.

De splitsing binnen de Republikeinse Partij speelde de Democraten in de kaart. Bij de verkiezingen versloeg Roosevelt weliswaar zijn concurrent Taft, maar legde hij het af tegen de Democratische kandidaat Woodrow Wilson. Het zou nog een jaar of twintig duren voordat veel van de Bull Moose-plannen werden verwezenlijkt tijdens de New Deal van Teddy’s achterneef Franklin D. Roosevelt.

Maar één onderdeel van het verkiezingsprogramma van de Progressieve Party zou bijna honderd jaar onhaalbaar blijken: inderdaad, een algemeen verzekeringssysteem tegen ziektekosten. Daar is deze week verandering in gekomen. Met zijn geslaagde kruistocht voor een nieuw zorgstelsel heeft Barack Obama nu al uitzicht op de top van historische Beste Presidentslijstjes.