Bedreigde reuzenvis

Zo min als de internationale gemeenschap in staat is substantiële afspraken te maken om de gevolgen van de klimaatcrisis te dempen – zie de mislukking van de top in Kopenhagen – zo min lukt het haar effectieve akkoorden te sluiten om overbevissing tegen te gaan.

Van de 27 soorten steur, de vis die onder consumenten vooral bekend is als leverancier van zwarte kaviaar, worden er volgens natuurorganisatie IUCN 17 met uitsterven bedreigd. Als het al niet zover is gekomen.

Eenzelfde lot lijkt de blauwvintonijn te wachten. Ooit waren dat reusachtige beesten – soms ruim drie meter lang en meer dan 500 kilo zwaar – die in groten getale in de oceanen zwommen.

Maar ze zijn, prozaïsch gezegd, nu vooral populair onder de liefhebbers van sushi en sashimi.

Ook enkele bejaagde haaiensoorten dreigen niet meer te vangen te zijn – simpelweg omdat ze er straks niet meer zijn.

In Doha in Qatar wordt morgen de CITES-bijeenkomst afgesloten, de driejaarlijkse VN-conferentie over bedreigde dieren- en plantensoorten waarbij 175 landen zijn aangesloten. Hoog op de agenda stond het lot van de blauwvintonijn. Er was een voorstel van Monaco om deze vis, waarvan de populatie volgens wetenschappelijke schattingen met 85 procent is afgenomen, op de lijst van de strengst beschermde diersoorten te plaatsen. Met als consequentie dat internationale handel erin zou worden verboden en de vangst ervan stevig aan banden zou worden gelegd. Een forse maatregel, maar noodzakelijk, omdat eerdere vangstquota op een te hoog niveau werden vastgesteld.

Amerika en de meeste Europese landen waren al zover dat zij de blauwvintonijn maximale bescherming wilden bieden. Dat was winst, zeker wat Europa betreft. Maar met name Japan lobbyde succesvol tegen het voorstel. Met 68 tegen 20 stemmen werd het handelsverbod verworpen. China en Canada schaarden zich bij de tegenstanders, evenals Tunesië en Libië, landen die ervan verdacht worden met de huidige vangstquota al een loopje te nemen.

Of plaatsing van de blauwvintonijn op de strengste lijst afdoende zou zijn geweest, is de vraag. De steur staat daar al sinds 2006 op, maar daarmee zijn stroperij en illegale handel niet uitgebannen. Maar nu de jacht op de reuzentonijn en de handel daarin zonder afdoende belemmeringen mogen worden voortgezet, lijkt zijn ondergang snel naderbij te komen.

Het resultaat van de CITES-conferentie, waar de ijsbeer evenmin de maximaal beschermde status verwierf, zegt iets over de hedendaagse geopolitieke verhoudingen. Vooral over landen die zich door het Westen niet de les laten lezen.

Maar het zegt ook iets over het onvermogen van de mens, die visser en jager is maar ook rentmeester. Die rekening heeft te houden met de ecologische gevolgen van zijn handelen en niet slechts dient te letten op economische belangen op korte termijn. En die dus ook hoort te denken aan de wereld die hij komende generaties nalaat. Want wie zou zijn (achter)kleinkinderen kaviaar of de beste sushi misgunnen?