Blogs kunnen een katalysator zijn le debat a

We kunnen mensen alleen bewust maken van problemen, zeggen de bloggers.

Eigenlijk moet het hele regime veranderen. En de Egyptenaren moeten dat ook.

Een Egyptische agent wil niet dat er foto’s worden gemaakt. Blogger Wael Abbas werd in 2006 bekend toen hij beelden van foltering van een arrestant door de politie publiceerde. Foto AFP Een Egyptische politieagent wil niet dat er foto’s worden gemaakt. De blogger Wael Abbas werd in 2006 bekend toen hij beelden van foltering van een arrestant op een politiebureau op zijn blog publiceerde. Foto AFP An Egyptian policeman gestures not to take photos as police stand guard in a street in the southern Egyptian village of Bahgura late January 9, 2010, two days after three gunmen sprayed Christian passers-by with bullets as they emerged from Christmas Eve Mass in the same district in southern Egypt. Egyptian police charged three men on January 9 with premeditated murder over the shooting deaths of six Coptic Christians in the Christmas Eve attack in the southern town of Nagaa Hammadi, a judicial source said. Police also announced the arrest of 20 Muslims and Christians in the neighbouring town of Bahgura, where Christian houses and shops had been set on fire the day before. AFP PHOTO/VICTORIA HAZOU AFP

Verandering in Egypte, zeggen drie Egyptische bloggers, betekent niet alleen een andere regering. Daarvoor is ook een andere geestesgesteldheid bij de gewone burgers vereist.

„Mensen vinden het normaal dat de politie een verdachte slaat om antwoorden los te krijgen”, legt Sherif Abdelaziz Ahmed uit, die in zijn blog sociale rechten en vrijheden aan de orde stelt. „Het is acceptabel om te lachen om scènes in films en op de televisie waarin een verdachte door de politie wordt mishandeld.” Hany George, die eveneens blogt over sociale kwesties: „We praten natuurlijk over de politiek die burgers foltert, maar mensen gebruiken ook geweld tegen elkaar. Als mensen een dief grijpen slaan ze hem helemaal in elkaar. De politieman is een mens. De autoriteiten komen voort uit de bevolking.”

In totaal acht Egyptische bloggers toerden vorige week door Nederland op uitnodiging van het ministerie van Buitenlandse Zaken dat op deze manier het imago van Nederland in de islamitische wereld wilde verbeteren. Tijdens hun busrit van een programma-onderdeel in Voorburg naar een volgend bezoek in Amsterdam vertelden Ahmed, consultant bij de VN-organisatie UNDP, student civiele techniek George en journalist Wael Abbas in een vraaggesprek over hun inspanningen verandering te brengen in Egypte.

„Ik concentreer me op politieke verandering”, zegt Wael Abbas. „Een blog kan mobiliseren, de aandacht vestigen op bepaalde kwesties.” In 2006 werd Abbas bekend toen hij beelden van seksuele foltering van een arrestant op een politiebureau op zijn blog publiceerde. Er ontstond grote ophef en de agenten werden vervolgd, maar dat betekent niet dat het folteren is gestopt.

Zelf is Abbas doelwit van de autoriteiten die hem gevangen willen zetten. Deze maand werd hij tot zes maanden gevangenis veroordeeld omdat hij „telecommunicatiediensten aan het publiek beschikbaar stelde zonder vergunning”. De aanklager had eerder de zaak al laten vallen. Abbas trekt zich er niets van aan. „Ik ben nooit voorzichtig. Want ik wil niet dat hun tactiek succes heeft en me verhindert te doen wat ik wil doen. Ik wil de anderen ook laten zien dat ik niet bang ben want de autoriteiten willen hen via mij intimideren.”

Ahmed werd in januari met 19 andere activisten opgepakt in Nag Hammadi in Zuid-Egypte, waar de groep heen was gegaan om solidariteit tussen christenen en moslims te verkondigen nadat daar zeven kopten en een agent waren doodgeschoten. Hij voelde zich evenmin geïntimideerd. „Maar wat mij diep trof was dat een van de politiemannen mij in mijn gezicht zei: ‘ik kan met jou doen wat ik wil’. Ik dacht: dat kan ik niet laten gebeuren. Welke omgeving creëert zo iemand? Gewone mensen zoals wij die in monsters zijn veranderd? Dus het moedigde me juist aan de dingen te doen waarvan ik vind dat ze nodig zijn.”

Vorige maand is de gepensioneerde directeur van het Internationaal Atoom Energie Agentschap, Mohamed ElBaradei, bij zijn terugkeer naar zijn geboorteland Egypte verwelkomd als een mogelijke redder. Hij wil zich misschien kandidaat stellen voor de presidentsverkiezingen. Inmiddels heeft hij op de sociale netwerksite Facebook 170.000 fans achter zich.

Maar „hij is niet meer dan een mediaballon”, zegt Abbas. „Hij is geen Gandhi, geen Nelson Mandela, noem maar op. Hij heeft zich nooit met de politiek bemoeid. Ik denk niet dat hij capaciteiten heeft die een verschil maken. Waar is zijn programma? Als hij is betrokken bij onze problemen, waarom zit hij dan niet in de gevangenis?”

Ahmed: „We halen één standbeeld neer en we richten een ander op. Dat is niet de verandering die ik wil zien. Aan de andere kant kan hij misschien de sfeer een beetje veranderen. Ik hoop er het beste van, maar ik vrees dat de regering slim genoeg is om hem te gebruiken als toneelspeler die een democratisch Egypte presenteert. Ze laten hem met de presidentsverkiezingen meedoen om te laten zien dat Egypte democratisch genoeg is om ElBaradei als kandidaat te hebben.”

Het is ook geen kwestie van één persoon, zegt Wael Abbas. „Het hele regime moet veranderen. Ook als de president ziek wordt of sterft of wat dan ook, gaat het huidige systeem door. We hebben dezelfde regeringspartij nu al meer dan 50 jaar. Dat moeten we veranderen. Het hele systeem moet veranderen.”

Daarvan is op dit moment nog niet veel te zien. „Er is een geringe, geleidelijke verandering waarvan ik claim dat bloggers die hebben teweeggebracht”, zegt Abbas. „In sommige aspecten van het leven, zoals bewustwording van foltering. Er worden tegenwoordig klachten ingediend tegen politiemannen die folteren. Mensen ontdekken dat vrouwen overal worden lastiggevallen, in het openbaar vervoer, op hun werk. Maar we moeten meer doen om de mensen van de situatie bewust te maken. Als dat op grote schaal gebeurt is verandering onvermijdelijk.”

Maar dat zal niet met blogs alleen kunnen lukken. „Blogs kunnen alleen een katalysator zijn. Die kunnen zelf geen verandering realiseren. We hebben politieke partijen nodig, en vrije televisie, vrije kranten, vrije radio en we hebben mensen nodig die actief op straat zijn.”

Lees het blog van Wael Abbas: misrdigital.blogspirit.com

En het blog van Sherif Abdelaziz Ahmed: justice4every1.blogspot.com

    • Carolien Roelants