Stemmen met woedende demonstranten in de nek

Met boze demonstranten in het Capitool begon gisteren het debat over het zorgplan. Tot laat bleef het spannend of de Democraten genoeg voorstanders hadden.

Het machtscentrum in Washington werd gisteren belegerd. Tienduizenden demonstranten bezetten het gras van de Mall om een verblijfsvergunning voor illegalen te eisen. Duizenden andere activisten marcheerden langs het Witte Huis en riepen om terugtrekking van het Amerikaanse leger uit Irak en Afghanistan.

Maar eigenlijk ging de aandacht van de media hoofdzakelijk uit naar een paar honderd tegenstanders van de zorghervorming die buiten én binnen het Capitool om het hardst schreeuwden: „Kill the Bill!” en „No No No!”.

Het waren aanhangers van de conservatieve Tea Party-beweging, zo noteerde de Washington Post: blanke Amerikanen van boven de vijftig die driftig met Amerikaanse vlaggen zwaaiden.

Om de woedende menigte te ontlopen, maakte een aantal Democratische afgevaardigden gebruik van tunnels die tussen hun werkkamers en het Capitool liggen. Een aantal deed dat niet en werd lastiggevallen. De zwarte Democraat Emanuel Cleaver uit Missouri werd bespuugd, partijgenoot Barney Frank uit Massachusetts werd uitgescholden om zijn homoseksualiteit. De politie greep in en dreef de demonstranten terug achter een afzetting.

Republikeinen, unaniem tegen het zorgplan van president Barack Obama, konden vrij passeren en werden toegejuicht.

Zelf verbleef Obama een groot deel van de zondag in de westvleugel van het Witte Huis, meldden zijn medewerkers aan persbureau Associated Press. Lobbyend tot het laatste moment om de benodigde 216 stemmen voor de hervorming van het zorgstelsel bijeen te sprokkelen. Met toenemende zelfverzekerdheid beweerden Democraten gedurende het weekend dat er meer dan genoeg voorstanders zouden zijn. Maar het debat in het Huis voorafgaand aan de stemming was fel.

Het cruciale punt bleek de regeling van abortus in Obama’s zorgplan. Een aantal conservatieve Democraten eisten garanties dat er geen belastinggeld zou worden gebruikt om de uitvoering van abortussen te dekken.

De Democratische Afgevaardigde Bart Stupak uit Michigan, die bekend staat als de grootste tegenstander van abortus binnen de partij, maakte ’s avonds laat bekend dat hij tot een overeenstemming was gekomen met het Witte Huis. Tijdens zijn verklaring werd hij vergezeld door zes Democraten die ook ‘om’ waren.

Er ontstond nog een relletje toen iemand uit het Republikeinse kamp tijdens Stupaks verklaring ‘babykiller!’ riep – een beladen term, die door anti-abortusactivisten wordt gebruikt voor gynaecologen die aborteren. George Tiller, een gynaecoloog die vorig jaar werd vermoord, werd ‘Tiller the Babykiller’ genoemd.

Het voorval riep sterke verontwaardiging op bij de Democraten en aanvankelijk werd de Republikeinse Afgevaardigde John Campbell uit Californië verdacht. Campbell ontkende en zei dat het ging om iemand achter hem, waar de afgevaardigden van Texas doorgaans zitten. Iemand met een „zuidelijk accent”. De Texaanse Afgevaardigde Joe Barton had het ook gehoord, maar weigerde te „raden” wie het was.

Nieuwszender CNN meldde dat Nancy Pelosi, de Democratische voorzitter van het Huis, ook nog beschikte over een aantal soft no’s: een marge van Democraten die liever niet voor het zorgplan wilden stemmen, maar hun partij ook weer niet wilden afvallen als het er op aan zou komen.

Toen het Huis halverwege de nacht tot een elektronische stemming van een kwartier overging, overheerste bij de Democraten een gevoel van opluchting. De overwinning was nipt: 219 stemmen voor en 212 tegen. Uiteindelijk stemden 34 Democraten tegen de zorghervorming.

Democraten barstten uit in gejuich, omhelsden elkaar en riepen ‘Yes we can!’ – een verwijzing naar Obama’s campagneslogan uit 2008 waarmee hij verandering in Washington beloofde. Op televisie was te zien hoe een uitgelaten Obama zijn stafchef Rahm Emanuel een high five gaf.

In een televisietoespraak na de stemming bedankte Obama alle voorstanders in het Congres voor getoonde moed. Ook bedankte hij Huisvoorzitter Pelosi voor haar „buitengewone leiderschap”. Hij sprak van een overwinning na honderd jaar „frustratie” en „gepraat”. „Vanavond hebben we gehoor gegeven aan de geschiedenis”, zei Obama. „We hebben bewezen dat we in staat zijn nog altijd grootse daden te verrichten.”